Marci Shore i Timothy Snyder zostali tegorocznymi laureatami tytułu „Człowiek Pogranicza”, przyznawanego przez Fundację Pogranicze i Ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”. Uroczystość wręczenia tytułu odbędzie się 21 sierpnia w Białej Synagodze w Sejnach. W dniach 20–22 sierpnia Sejny i Krasnogruda staną się miejscem spotkań, debat, wystaw i wydarzeń artystycznych poświęconych życiu i twórczości obojga laureatów.
Na zdj. Timothy Snyder, fot. Wikipedia
Marci Shore i Timothy Snyder od lat tworzą wyjątkowy intelektualny tandem, łącząc pracę historyków z działalnością pisarską, filozoficzną i społeczną. Jak podkreśla Pogranicze, ich dorobek związany jest z budowaniem „tkanki łącznej” między ludźmi, dyscyplinami humanistyki oraz kulturami. Oboje podejmują w swoich pracach temat przemocy, autorytaryzmu, pamięci historycznej, odpowiedzialności i zagrożeń wynikających z imperialnego oraz kolonialnego sposobu myślenia.
Tytuł „Człowiek Pogranicza” przyznawany jest osobom, które swoim życiem i twórczością szczególnie przyczyniają się do popularyzowania etosu pogranicza – postawy otwartej i tolerancyjnej, opartej na szacunku wobec odmienności, przełamywaniu stereotypów i uprzedzeń oraz budowaniu mostów między ludźmi różnych narodowości i kultur.
Wśród dotychczasowych laureatów znaleźli się Jerzy Ficowski, Tomas Venclova, Arvo Pärt, Bohdan Osadczuk, Claudio Magris i Irena Veisaitė.
Trzy dni spotkań w Sejnach i Krasnogrudzie
Program tegorocznych obchodów rozpocznie się w czwartek, 20 sierpnia, w Sejnach. O godz. 10.00 w Białej Synagodze otwarta zostanie wystawa „ECCE HOMO-INFANS / OTO CZŁOWIEK-DZIECKO”, przygotowana na podstawie fotografii Ołeksandra Hładiełowa oraz słów Marci Shore i Timothy’ego Snydera. Następnie, o godz. 11.00, rozpocznie się pierwszy z dwóch sympozjonów poświęconych życiu i dziełu laureatów. W dyskusji wezmą udział m.in. Adam Michnik, Irena Grudzińska-Gross, Aleksandra Hnatiuk, Jan Pomorski i Martin Šimečka, a spotkanie poprowadzi Krzysztof Czyżewski.
Po południu wydarzenia przeniosą się do Krasnogrudy. O godz. 16.30 przed Gankiem Dworu Miłosza Krzysztof Czyżewski będzie rozmawiał z Timothym Snyderem w ramach spotkania „Rozważania o wieku XXI”. Wieczorem, o godz. 20.30, w Amfiteatrze Niewidzialnego Mostu odbędzie się „Misterium Poesis” – zbiorowe czytanie wierszy wybranych i komentowanych przez Marci Shore i Timothy’ego Snydera, z muzycznymi improwizacjami zespołu Muzyki Miejsca.
W piątek, 21 sierpnia, program rozpocznie się o godz. 10.00 w Domu Pogranicza w Sejnach otwarciem wystawy „O tyranii”, poświęconej książce Timothy’ego Snydera i przygotowanej z ilustracjami Nory Krug. O godz. 11.00 w Białej Synagodze odbędzie się drugi sympozjon, w którym wystąpią m.in. Mykoła Kniażycki, Karolina Wigura, Edwin Bendyk, Ondrej Liška i Sławomir Sierakowski.
O godz. 14.30 w Krasnogrudzie Jacek Kołtan porozmawia z Marci Shore w spotkaniu zatytułowanym „Szukając”. Najważniejszym punktem dnia będzie jednak uroczystość przyznania tytułu „Człowiek Pogranicza ’26”, zaplanowana na godz. 17.00 w Białej Synagodze. Laudację wygłosi Krzysztof Czyżewski, zaplanowano również muzyczną dedykację z Ukrainy – kompozycję i wykonanie Wałentyna Silwestrowa – oraz słowa laureatów. Uroczystość poprowadzą Wojciech Szroeder i Małgorzata Sporek-Czyżewska. Dzień zakończy o godz. 21.00 koncert Orkiestry Klezmerskiej Teatru Sejneńskiego.
Obchody zakończą się w sobotę, 22 sierpnia, w Krasnogrudzie. O godz. 21.00 w Amfiteatrze Niewidzialnego Mostu odbędzie się „Misterium Mostu”.
Organizatorzy zapraszają do udziału w wydarzeniach zarówno mieszkańców regionu, jak i osoby zainteresowane historią, kulturą oraz współczesnymi wyzwaniami stojącymi przed Europą i światem.
Akredytacja
Osoby posiadające akredytację mogą uczestniczyć we wszystkich punktach programu „Człowiek Pogranicza ’26”. Akredytacja kosztuje 120 zł za dzień i obejmuje obiad, przerwy kawowe, kolację oraz udział we wszystkich wydarzeniach danego dnia. Zgodnie z informacją organizatorów akredytację można było wykupić online do 16 sierpnia włącznie.
„Człowiek Pogranicza” to jedno z najważniejszych wydarzeń organizowanych przez środowisko Pogranicza w Sejnach i Krasnogrudzie. Tegoroczna edycja będzie okazją nie tylko do uhonorowania Marci Shore i Timothy’ego Snydera, ale również do wspólnej rozmowy o historii, odpowiedzialności, wolności i roli humanistyki we współczesnym świecie.
numer konta:
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna
Kod BIC (SWIFT) BPKOPLPW
PL 71 1020 1332 0000 1102 0322 6446
- akredytację można wykupić do dnia 16 sierpnia włącznie
- kwota: 120,00 zł za dzień uczestnictwa obejmuje – obiad, przerwy kawowe, kolację, udział
we wszystkich wydarzeniach - w treści należy wpisać „Człowiek Pogranicza’26” oraz datę, której dotyczy wpłata
- po odbiór akredytacji należy się zgłosić w dniach 20-21 sierpnia 2026 w miejscach
wydarzenia do Agata Szkopińska - kontakt: +48 697976369, agata@pogranicze.sejny.pl
