Zarówno współpraca, jak i rywalizacja ma bardzo silny wpływ na efektywność pracy. Współpraca jest odbierana powszechnie jako działanie pozytywne, sprzyjające tworzeniu dobrej atmosfery w firmie, natomiast rywalizacja, zakładająca wolę walki, już niekoniecznie. To, co wydaje się najważniejsze, to działanie racjonalne w zakresie ustalania proporcji między jedną a drugą postawą. Zarówno współpracując, jak i rywalizując można osiągnąć cele w firmie, ważne jest to, by każdą z postaw dobrze wykorzystać.
Tekst: redakcja portalu Edulider, www.mysleinaczej.pl
Zagrożenia wynikające z pracy grupowej
Wiele mówi się o korzyściach pracy grupowej. Wśród najczęściej wymienianych pojawiają się te związane z wykorzystaniem predyspozycji każdego człowieka w służbie realizacji celu, możliwość zastosowania kreatywnych rozwiązań, znalezienia nowych ścieżek rozwoju, nowych pomysłów, czy funkcjonalny podział ról w zespole i zmniejszona odpowiedzialność jednostki za wykonane zadanie. Tego typu działania są oczywiście pozytywne, jednak często grupa może stanowić zagrożenie dla efektywności w firmie.
Sygnałem tego, że grupa przestała realizować swoje cele jest skłonność do zbytniego konformizmu. Gdy współpraca staje się celem samym w sobie, okazuje się, że zaczyna brakować pomysłów, które mogłyby znacząco wpłynąć na skuteczną realizację celów. Działania zmierzające do utrzymania za wszelką cenę dobrego samopoczucia wszystkich członków zespołu rodzi zagrożenie wynikające z możliwości zaistnienia tzw. „myślenia grupowego”, gdy wszystkie działania są niejako podporządkowane wygodzie i dobremu samopoczuciu członków zespołu, spychając na dalszy plan efektywność. Innym zagrożeniem wynikającym z pracy w zespole jest możliwość pojawienia się w grupie lidera, który zamiast mobilizować innych do dzielenia się swoimi pomysłami, narzuca im swoje poglądy tym samym blokując ich kreatywność.
Rywalizacja – nie taki diabeł straszny…
Wiele mówi się o tym, że rywalizacja jest złą postawą, wywołującą złą atmosferę w pracy, wiążącą się ze stresem. Warto jednak na rywalizację popatrzeć z innej perspektywy. Niektóre jednostki wspaniale potrafią realizować założenia i cele w firmie samodzielnie dbając jednocześnie o swój rozwój zawodowy. Uwolnienie się od przekonań i pomysłów innych osób pozwala wyłonić ich indywidualną kreatywność. Wiedząc, że nikt niczego za nich nie zrobi i trzeba pracować samodzielnie, potrafią uzyskać dużo lepsze efekty, niż gdyby pracowali w grupie. Rywalizacja nabiera szczególnie pozytywnego znaczenia, gdy jest ona skierowana nie do wewnątrz firmy, ale na zewnątrz. W takiej rywalizacji pracownicy danej firmy współpracują ze sobą przekazując sobie nawzajem informacje i dążą do uzyskania jak najlepszych wyników na zewnątrz.
Między rywalizacją a współpracą, czyli o roli managera
Zarówno współpraca, jak i rywalizacja – jeśli nie podlega kontroli – potrafi nieść ze sobą straty. Dlatego też tak ważne jest, by w firmie to manager potrafił zmobilizować pracowników do działania, dbając przy tym o dobrą atmosferę w pracy. Rywalizacja jest bardzo często stosowanym narzędziem w celu mobilizacji pracowników, świadomego dążenia do określonego celu oraz pobudzania ich kreatywności.
Aby żaden z pracowników nie czuł się niekomfortowo, warto przedstawić rywalizację w innym świetle. Można pracownikom przedstawić wizję rywalizacji nie jako tej, która niszczy, ale świadomej – w celu osiągnięcia sukcesu, z którego satysfakcję będzie odczuwał każdy z pracowników. Manager, wyznaczając indywidualne cele do realizacji danej jednostce i biorąc pod uwagę jej predyspozycje do wykonania danego zadania, powinien w pracowniku wzmocnić przeświadczenie, że konkurencja nie musi w tym wypadku oznaczać porównywania się z innymi. W pracy, w której jednostki pracują samodzielnie, warto podkreślać i postawić im przed oczyma cel grupowy, którego osiągnięcie jest możliwe tylko przy włożeniu odpowiedniej ilości wysiłku ze strony indywidualnych jednostek. Tym samym uwaga i jednocześnie cała energia, którą posiada dana osoba, powinna zostać skierowana na realizację celu bez tracenia energii na porównywanie się z innymi w zakresie osiągnięcia lepszych lub gorszych wyników.
Rywalizacja i współpraca, jako postawy same w sobie nie są złe, choć od lat negatywne konotacje przywołuje rywalizacja. Z badań wynika bowiem, że pracownicy uważają, iż znacznie lepsza atmosfera panuje w firmie, gdy zasady pracy oparte są na współpracy. Dobry manager w firmie powinien na bieżąco monitorować postępy w realizacji zadań pracowników i reagować od razu na sygnały świadczące o tym, że współpraca lub rywalizacja w zespole zmniejsza efektywność pracy. Ważne jest to, by każdy pracownik miał możliwość otrzymania wsparcia od managera, a w obszarze rywalizacji był doceniany i nagradzany zarówno za osiągnięcia indywidualne jak również za swój wkład we wspólny sukces zespołu.
Rys. www.freedigitalphotos.net
