- Reklama -

„Kadisz dla…” – najnowsze prace Wiesława Szumińskiego w galerii „Chłodna 20”

Dwie historie, zasłyszane wiele lat temu, zaważyły na powstaniu cyklów: „Była biblioteka” i „Kadisz dla dziewczyny w białej sukience”. Od piątku – 6 grudnia obrazy i gliniane księgi tworzące ekspozycję „Kadisz dla…” prezentowane są w suwalskiej galerii „Chłodna 20”. Wiesław Szumiński przy okazji wystawy sięga głębiej do historii mieszkańców Suwałk.

Wojna – to temat, który Wiesławowi Szumińskiemu towarzyszy od dzieciństwa. Spojrzenie na znane miejsca z perspektywy doświadczeń i wspomnień starszego pokolenia, jest mu szczególnie bliskie za sprawą „przyszywanego dziadka”, który opowiadał artyście między innymi o przedwojennym Krasnopolu – dwóch rynkach – przy kościele i synagodze, codziennym życiu przed wojenną zawieruchą.

06 XII 2013, Suwałki; Wernisaż wystawy W. Szumińskiego – „Kadisz dla…”,
© 2013 Wojciech Otłowski

Te opowieści zostały w pamięci Wiesława Szumińskiego, kolejne zaś – stały się impulsem do tworzenia. Dwa opowiadania – o bibliotece w Tykocinie i pogromie Żydów z getta w Wasiliszkach – przetworzone wewnętrzna wrażliwością i przetłumaczone na język sztuki tworzą wystawę malarską z „Chłodnej 20”.

Cykl „Była biblioteka”, zapoczątkowany stworzeniem ponad 200 glinianych ksiąg, został teraz rozbudowany o obrazy. Wspomnienie największej biblioteki po tej stronie Wisły, w której dostępne były niezwykle wartościowe księgi – również te, pisane ręcznie – było prezentowane w Sarajewie i Kijowie [(…) Były kroniki cechu krawców i bractwa pogrzebowego spisywane od XVII wieku albo i starsze. A wśród nich duma tykocińskich Żydów – pergaminowa Sefer Thilim – pisana ręcznie księga psalmów przez anonimowego pergamonika, iluminowana, którą można było zobaczyć w największe święta żydowskie ułożoną pod Aron ha-kodesz w wielkiej synagodze. (…) Były niezliczone modlitewniki, zwoje tory i dzieła talmudyczne – Wiesław Szumiński]. Część glinianych woluminów została tam na stałe. W Suwałkach prezentowanych jest kilkadziesiąt ksiąg. To i tak więcej, niż zostało po ogromnych tykocińskich zbiorach. – Najcenniejsze księgi zostały zrabowane w czasie wojny, nigdy ich nie odnaleziono. Pozostałe do lat 60. leżały na strychu w wieży, potem spłonęły – wspomina Wiesław Szumiński. Opowieść, którą artysta usłyszał w 2000 roku od Ewy Wroczyńskiej – kustosza tykocińskiej synagogi – nie dawała mu spokoju. Podobnie jak historia dziewczyny w białej sukience, którą usłyszał w Arciszach od starego Franciszka.

– Te dwie opowieści były dla mnie jak modlitwa. Z taką intencją namalowałem obrazy – dodaje Wiesław Szumiński. Artysta bardzo chciałby, aby ta wystawa pobudziła młodych ludzi do poszukiwań. Podczas wernisażu Szumiński zamierza odtworzyć nagrania z udziałem Józefa Chasyda, genialnego – nieżyjącego już – skrzypka, który urodził się w Suwałkach. – Zostało po nim tylko kilkanaście nagrań – dodaje Wiesław Szumiński, zaznaczając, że pamięć o muzyku za granicą trwalsza jest niż w rodzinnym mieście.

J. Chasyd, H. Kowalska, H. Trzonek.

Józef Chasyd zmarł w młodym wieku w Wielkiej Brytanii. Okazuje się, że był znajomym innej suwalczanki znanej w środowisku muzycznym – Haliny Kowalskiej. Na archiwalnej fotografii z albumu rodziny Kowalskich i Trzonków Chasyd pozuje w towarzystwie Haliny i jej późniejszego męża – Henryka Trzonka. Niedawno w Suwałkach o wybitnej wiolonczelistce, koncertującej m.in. razem z Władysławem Szpilmanem, opowiadała jej córka – Henryka Trzonek (skrzypaczka).

Wiesław Szumiński studiował kulturoznawstwo na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w latach 1978 – 1982 oraz w poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych ( 1982 -1987). Związany jest z Ośrodkiem „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach. W suwalskim szpitalu psychiatrycznym od lat realizuje program arteterapii dla osób chorych psychicznie. Tam też prowadził „Galerię bez klamek”. Jest autorem wielu wystaw w Polsce i za granicą ( Bośnia i Hercegowina, Macedonia, Litwa, Niemcy, Dania, Ukraina). Więcej informacji na stronie: http://szuminski.net/

Fot. Wojciech Otłowski – www.wojciech-otlowski.pl

Najnowsze artykuły

Pijawki energetyczne, postacie… powłoki… pasożyty. Psycholog z ludzką twarzą

Ojciec, który nie przychodzi na osiemnastkę, matka, która rani w dniu ślubu, przyjaciółka, która zdradza. Barbara Paciukanis o ludziach, którzy żywią się naszą energią.

Ślepsk Malow Suwałki zagra w Pucharze CEV. Rywalem niemiecki Helios Grizzlys Giesen

Historyczny moment dla suwalskiej siatkówki. Ślepsk Malow Suwałki po...

Delegacja z estońskiego Võru z wizytą studyjną w Suwałkach

18 i 19 listopada w Suwałkach gościła delegacja z...

Suwalczanka Magdalena Sowul z nagrodą Hollywood Music in Media Awards

Magdalena Sowul, kompozytorka, producentka i wokalistka pochodząca z Suwałk,...

Budżet Suwałk na 2027 rok. Prawie 910 mln zł wydatków i 144,7 mln zł na inwestycje

Prawie 885 mln zł dochodów, blisko 910 mln zł wydatków i 144,7 mln zł na inwestycje. Zobacz, na co Suwałki wydadzą pieniądze w 2027 roku.
Reklama

Pozostałe artykuły

Suwalczanka Magdalena Sowul z nagrodą Hollywood Music in Media Awards

Magdalena Sowul, kompozytorka, producentka i wokalistka pochodząca z Suwałk, odebrała 18 listopada w Los Angeles nagrodę Hollywood Music in Media Awards (HMMA). Statuetkę przyznano...

Nowy James Bond dzieli internautów. Co trzeci oceniający wpis krytykuje wybór Roberta Pattinsona

Robert Pattinson nowym agentem 007. Według Instytutu Monitorowania Mediów 31% wpisów oceniających ten wybór było krytycznych.

Jaka ma być kultura w Suwałkach do 2035 roku? Miasto pyta mieszkańców

Do 2 grudnia trwają konsultacje projektu Strategii Rozwoju Kultury Miasta Suwałki do 2030 r. Badania Ipsos pokazują: 92% mieszkańców deklaruje udział w kulturze, regularnie tylko 23%. 78% twórców ma objawy wypalenia.