Unijny tort podzielony. Ponad 5 miliardów zł na rozwój regionu

0
198
Fot. Wojciech Oksztol, Wrota Podlasia (na zdj. marszałkowie - M. Baszko, A. Naszkiewicz i M. Żywno).
Fot. Wojciech Oksztol, Wrota Podlasia (na zdj. marszałkowie - M. Baszko, A. Naszkiewicz i M. Żywno).
Fot. Wojciech Oksztol, Wrota Podlasia (na zdj. marszałkowie – M. Baszko, A. Naszkiewicz, M. Żywno i J. Dworzański).

Założeniom nowego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020, jaki kilka dni temu zatwierdziła Komisja Europejska poświęcona była środowa (25.02) konferencja prasowego w Centrum Nowoczesnego Kształcenia Politechniki Białostockiej. Wzięli w niej udział członkowie zarówno obecnego, jak i poprzedniego Zarządu Województwa.

Informacja prasowa – Wrota Podlasia.

Wybór miejsca nie był przypadkowy – Centrum jest przykładem dobrego wykorzystania funduszy unijnych w poprzedniej perspektywie finansowej, w nowej zaś, obejmującej lata 2014-2020, współpraca między nauką a biznesem dla unowocześnienia gospodarki ma być w naszym województwie jednym z priorytetów.

Nowy Regionalny Program Operacyjny, zatwierdzony właśnie przez Komisję Europejską, daje województwu szansę przyspieszenia rozwoju i odrobienia zapóźnień wobec innych regionów. Umożliwi wydanie na te cele ponad 5 miliardów złotych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego.

– To wydarzenie największe w historii samorządu. Takich środków finansowych nasze województwo dotąd nie miało i pewnie już mieć nie będzie. Dlatego też tak istotne jest byśmy te środki jak najlepiej wykorzystali, gdyż będzie to oddziaływać na rozwój podlaskiego przez następne dziesięciolecia – powiedział, otwierając konferencję marszałek Mieczysław Baszko.

Podziękował poprzedniemu marszałkowi Jarosławowi Dworzańskiemu, że pod jego kierownictwem Zarząd Województwa, eksperci i zespoły pracowników Urzędu Marszałkowskiego dobrze przygotowali Strategię Rozwoju Województwa Podlaskiego, a w ślad za tym projekt nowego RPO. Marszałek Baszko wyraził przekonanie, że pieniądze unijne zostaną dobrze wydane, między innymi na innowacje, rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, na odnawialne źródła energii, a rezultaty tych działań będą widoczne również za 20 i 30 lat.

Wicemarszałek Maciej Żywno, odpowiedzialny za wykorzystanie EFRR, stwierdził, że jedna piąta pieniędzy – około miliarda złotych – wykorzystana zostanie na podniesienie konkurencyjności naszych przedsiębiorstw. Premiowana będzie kreatywność, badania i innowacje, bo bez tego nie powstaną nowe miejsca pracy.

Inne priorytety w nowym RPO to infrastruktura drogowa i kolejowa, odnawialne źródła energii, szkolnictwo zawodowe. Województwo podlaskie jest jednym z dwóch w kraju, które chce inwestować również w rozwój lokalny według strategii, przygotowanych przez lokalne społeczności.

Wicemarszałek Anna Naszkiewicz, odpowiedzialna za EFS, zapowiedziała, że prawie 1,3 mld złotych z tego funduszu zostanie przeznaczone na podnoszenie kwalifikacji, renesans szkolnictwa zawodowego i inne cele edukacyjne. – Środki w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego chcemy spożytkować na rozwój przedsiębiorczości, aktywizację zawodową, ekonomię społeczną, różne formy wsparcia przedsiębiorczości. Chciałabym podkreślić, że to są dwa kamienie milowe w EFS: renesans szkolnictwa zawodowego, jak również szkolniectwo wszystkich szczebli – edukacja od przedszkola do gimnazjum i po gimnazjum. EFS to projekty miękkie, ale bez tego komponentu projekty inwestycyjne nie będą miały własciwego wymiaru – dodała Naszkiewicz.

Pierwsze nabory ruszą już w maju lub czerwcu – dotyczyć będą szkolnictwa zawodowego i odnawialnych źródeł energii. Z kolei pierwsze konkursy dla przedsiębiorców ogłoszone zostaną jesienią.

RPOWP. 5,1 mld zł na rozwój

Tyle otrzyma nasze województwo w ramach programu regionalnego. Pieniędzy tych jednak nie można było podzielić dowolnie. Komisja Europejska wyznaczyła tzw. cele tematyczne, które musiały uwzględnić regiony, czyli określiła, jakie obszary należy wspierać w tej perspektywie finansowej.

Program jest dwufunduszowy. Jego realizacja zostanie sfinansowana zarówno z Europejskiego Funduszu Społecznego, jak i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Dzięki temu, że pieniądze będą pochodzić z tych dwóch źródeł, zwiększą się możliwości wsparcia w ramach programu regionalnego. Będzie można wdrażać zarówno „projekty miękkie” (dotyczące szerokiej sfery społecznej, m.in. edukacji, aktywizacji zawodowej, zapobiegania wykluczeniu społecznemu) oraz realizować „twarde inwestycje”, m.in. w rozwój przedsiębiorstw, energetykę, infrastrukturę drogową.
Sama struktura programu jest analogiczna do tej z lat 2007-2013, czyli program podzielony jest na osie (tych jest dziewięć), a one z kolei na działania.

Oś I Wzmocnienie potencjału i konkurencyjności gospodarki regionu – 1 mld zł

Bardzo ważna z punktu widzenia wspierania przedsiębiorczości w regionie. To tu znajdziemy działania wspierające działalność badawczo-rozwojową. I to zarówno na uczelniach, jak i w przedsiębiorstwach. Co ważne, na te działania można będzie uzyskać dotacje. Podlaskie firmy mogą też liczyć na dofinansowanie inwestycji. Przy czym, jeśli chodzi o działalność produkcyjną, przewidziane są dotacje, natomiast na rozwój usług i technologii informacyjno-komunikacyjnych – pożyczki. W tej osi wyodrębniona jest również pomoc dla przedsiębiorstw zlokalizowanych na terenach Natura 2000, gdzie z zasady prowadzenie działalności jest utrudnione. Wsparcie będzie koncentrować się tych projektach, które zakładają tworzenie miejsc pracy.

Oś II Przedsiębiorczość i aktywność zawodowa – 355,5 mln zł

Ta oś również stawia na przedsiębiorczość, ale widzianą nie przez pryzmat produktu, technologii, a – człowieka. To on jest podmiotem, jego sytuacja na rynku pracy. I tak, przewidziano tu wsparcie na aktywizację osób bezrobotnych, poszukujących pracy i nieaktywnych zawodowo, od 30. roku życia.
Inną formą pomocy będzie wspieranie samozatrudnienia. Przy czym na pomoc bezzwrotną mogą liczyć te grupy, które, zdaniem Komisji Europejskiej, znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy, tj. osoby po 50. roku życia, kobiety, niepełnosprawni, długotrwale bezrobotni oraz niskowykwalifikowani. Ci, którzy nie mieszczą się w tych zapisach, również otrzymają wsparcie, ale już w formie pożyczki.

Oś III Kompetencje i kwalifikacje – 549,4 mln zł

Działania w tej osi mają sprawić, że nauka w regionie będzie wysokiej jakości. Można będzie uzyskać wsparcie na poprawę jakości kształcenia w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Przewidziana jest również pomoc na dokształcanie kadry pedagogicznej. Osobne działanie jest skierowane do szkół zawodowych, na ich dostosowanie do potrzeb regionalnego rynku pracy. To wszystko ma sprawić, że młodzież nie będzie przedwcześnie kończyła nauki, a po szkole znajdzie pracę w regionie.

Oś IV Poprawa dostępności transportowej – 880 mln zł

Główne cele tej osi to lepsze drogi i sprawniejsze połączenia kolejowe. Jedno z działań skupia się na drogach wojewódzkich, które umożliwiają podłączenie do sieci TEN-T (Transeuropejskiej Sieci Transportowej) oraz systemu dróg krajowych. Z kolei drugie stawia na sprawny transport kolejowy, zwłaszcza towarowy. Główny nacisk i największe pieniądze znajdują się oczywiście w programach zarządzanych z poziomu UE. A w ramach RPOWP planujemy takie inwestycje, które będą uzupełniały te działania, tak by sieć kolejowa była spójna i zapewniała sprawny transport. I tak, w ramach RPOWP 2014-2020, prowadzone będą rewitalizacje linii kolejowych. Planowane są również inwestycje poprawiające bezpieczeństwo ruchu, np. infrastruktura na przejazdach kolejowych.

Oś V Gospodarka niskoemisyjna – 764 mln zł

Rewolucja energetyczna – taki cel zapisaliśmy w Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2020. Mieszkańcy mają nie tylko zużywać energię, ale również ją wytwarzać. Dlatego w RPOWP odnajdziemy działania skierowane na wspieranie lokalnej produkcji energii, czyli właśnie owej rewolucji energetycznej. Będzie można uzyskać dotacje na inwestycje z zakresu wytwarzania energii opartej na odnawialnych źródłach. Rozwinie się przemysł i usługi, związane z wytwarzaniem i obsługą urządzeń oraz instalacji energetycznych. Można będzie też uzyskać pomoc na kompleksową modernizację energetyczną budynków wraz z wymianą wyposażenia na energooszczędne. Na inwestycje w budynkach mieszkalnych przewidziane są pożyczki, a użyteczności publicznej – dotacje.

Oś VI Ochrona środowiska i racjonalne gospodarowanie jego zasobami – 241 mln zł

Można uzyskać wsparcie na kompleksowe inwestycje w zakresie gospodarowania odpadami. Obejmować one mają: selektywną zbiórkę odpadów, transport, instalacje do odzysku i recyklingu odpadów. Projekty te muszą być uwzględnione w planie inwestycyjnym dotyczącym gospodarki odpadami komunalnymi, który będzie stanowił załącznik do Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami. Kolejne działanie obejmuje inwestycje w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, ujęte w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych.

Oś VII Poprawa spójności społecznej – 250 mln zł

Celem tej osi będzie aktywna integracja osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem – poprzez podjęcie pracy, kształcenia. Grupą, która może tu również liczyć na wsparcie, są osoby niepełnosprawne, które na rynku pracy napotykają dodatkowo na brak akceptacji społecznej. Pomoc będą im oferowały różne instytucje pomocy społecznej, organizacje pozarządowe, samorządy, urzędy pracy. Kolejną formą wsparcia będzie np. tworzenie przedsiębiorstw społecznych.

Oś VIII Infrastruktura dla usług użyteczności publicznej – 759 mln zł

Tworzenie e-usług, np. e-administracji czy e-zdrowia oraz infrastruktury informatycznej – na takie projekty będzie można uzyskać pomoc w ramach tej osi. Tu także pomyślano o inwestycjach w infrastrukturę edukacyjną, zwłaszcza przedszkoli i szkół zawodowych. Ale muszą one wynikać z przyjętych rozwiązań w zakresie poprawy jakości kształcenia. Działania tej osi będą również ukierunkowane na ochronę dziedzictwa kulturowego czy inwestycje w ochronę zdrowia. Z tym, że te drugie będę musiały być umotywowane potrzebami regionu, zdiagnozowanymi w specjalnym planie i koordynowane na poziomie kraju. Kolejne inwestycje, które będą tu finansowane, dotyczą działań zaplanowanych w lokalnych strategiach rozwoju.

Oś IX Rozwój lokalny – 122,7 mln zł

Cała ta oś będzie wdrażana za pomocą RLKS, czyli przy zaangażowaniu społeczności lokalnych (RLKS oznacza Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność). Wspólnym mianownikiem działań będzie stymulowanie aktywności społeczności lokalnych. Kierunki interwencji będą miały indywidualny charakter, bowiem każdorazowo zostaną określone w Lokalnej Strategii Rozwoju w oparciu o zidentyfikowane na poziomie lokalnym problemy i potencjały.

Leave a Reply