W długi sierpniowy weekend, od 13 do 16 sierpnia 2025 roku, nad brzegiem malowniczej Czarnej Hańczy w Budzie Ruskiej odbędzie się kolejna edycja festiwalu literackiego „Patrząc na Wschód”. To wyjątkowe wydarzenie od lat przyciąga ludzi, którzy łączą miłość do przyrody, podróży i dobrej literatury. W otoczeniu podlaskich krajobrazów Buda Ruska zamieni się w miejsce pełne niezwykłych opowieści, inspirujących rozmów, pokazów filmowych i spacerów pośród dzikiej przyrody.
Program tegorocznej edycji zapowiada się szczególnie bogato. Uczestnicy będą mogli spotkać twórców literatury podróżniczej i reportażu, posłuchać opowieści o naturze, kulturze oraz religii, a także obejrzeć seanse filmowe czy wziąć udział w warsztatach dla dzieci i dorosłych. Nie zabraknie etnograficznych i przyrodniczych spacerów w okolicach Czarnej Hańczy oraz czasu na spokojne czytanie książek pod gołym niebem.
Wśród gości festiwalu znajdą się autorzy i prelegenci znani z wrażliwości na świat natury i ludzi. Swoimi historiami podzielą się m.in. Piotr Malczewski, autor książki Znad Czarnej Hańczy, Jędrzej Łukowski, który zaprezentuje fotografie z Kirgistanu, Aleksandra Kuczyńska-Zonik z wykładem o Litwinach, Janusz Jewdokimow – autor Opowieści ze skraju Puszczy Augustowskiej, a także Andrzej Dybczak, twórca książki Las duchów. O dziedzictwie i niezwykłościach regionu opowie Wojciech Misiukiewicz, autor Sagi pradawnych Wigier, natomiast Dorota Borodaj przybliży swoją książkę Szkodniki.
W Budzie Ruskiej będzie można również spotkać Dorotę Filipiak, autorkę Bug z Tobą, Annę Maziuk z książką Niedźwiedź szuka domu, a także Ewelinę Sadanowicz, która opowie o Szeptuchach. Paweł Średziński i Rafał Kowalczyk przybliżą sylwetkę borsuka – cichego władcy podlaskich nocy – prezentując swoją książkę Borsuk. Władca ciemności. Małgorzata Szyszka zaprezentuje film Człowiek z Puszczy, a Michał Zygmunt zagra koncert Głosy rzeki.
W programie wydarzenia znajdzie się także spacer z głową w chmurach prowadzony przez Dorotę Matuszko i spotkanie z Małgorzatą Lebdą, poetką i eseistką, która opowie o czytaniu wody i natury. Swoje książki przedstawią Adam Zbyryt, autor Supermocy naszych zwierząt, Adam Robiński, twórca Wodysei, Joanna Sikora, autorka reportaży radiowych o staroobrzędowcach i przyrodzie, oraz Stanisław Łubieński, autor Drugiego życia czarnego kota. Sara Orzechowska podzieli się historiami zawartymi w książce Kobiety i rośliny w folklorze polskim, a Aleksandra Domańska opowie o Trójstyku. Gawędach o granicach. Gościem festiwalu będzie również Tomasz Kłosowski, autor Narew. Opowieści o niepokornej rzece.
Festiwal urozmaicą liczne wydarzenia towarzyszące. W programie przewidziano projekcję filmu Siostrzeństwo świętej sauny w reżyserii Anny Hints oraz spektakl teatralny Szeleszcząca trawa w wykonaniu Wiktora Malinowskiego i Teatru Delikates. Najmłodsi będą mogli wziąć udział w warsztatach ilustratorskich prowadzonych przez Paulinę Polcyn-Nowacką. W planie jest także spacer etnograficzny z Krzysztofem Snarskim śladami staroobrzędowców i południe wspomnień poświęcone Andrzejowi Strumiłło. Szczególnym momentem będzie pokaz filmu Do ostatniej kropli Ewy Ewart oraz spotkanie z bohaterem dokumentu, Piotrem Nieznańskim, który od lat mieszka na Suwalszczyźnie.
Na miłośników podróży czekają dwie wyjątkowe prelekcje. Pierwsza z nich, zatytułowana Kirgistan. Wokół jeziora Issyk-kul, odbędzie się 13 sierpnia o godz. 11.00 w Galerii Fotografii Piotra Malczewskiego. Jędrzej Łukowski opowie o wyprawie do Kirgistanu – od szczytów Tien-Szanu po kąpiel w turkusowym jeziorze Issyk-kul – ilustrując relację niezwykłymi fotografiami. Dzień później, 14 sierpnia o godz. 13.00, Piotr Malczewski i Jędrzej Łukowski zabiorą uczestników w podróż po mongolskim stepie podczas prelekcji Mongolia. W krainie przestrzeni. Opowiedzą o tajdze, pustyni Gobi, buddyjskich świątyniach i codziennym życiu koczowników.
Festiwal „Patrząc na Wschód” to nie tylko spotkania z literaturą i podróżą, lecz także okazja, by na kilka dni zanurzyć się w świat opowieści, dzikiej przyrody i ludzkiej wrażliwości. Nad Czarną Hańczą każdy znajdzie coś dla siebie.
