W piątek, 27 marca 2026 roku o godz. 18.00 w Muzeum Okręgowym w Suwałkach otwarta zostanie wyjątkowa wystawa „To wszystko da się zrealizować. Krystyna Zachwatowicz-Wajda i Andrzej Wajda”. To wydarzenie wpisuje się w obchody Roku Andrzeja Wajdy i jednocześnie przywraca pamięć o jednym z najwybitniejszych twórców polskiej kultury – w miejscu szczególnym, jego rodzinnym mieście.
Wystawa, przygotowana we współpracy z Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie, jest drugą odsłoną projektu zaprezentowanego po raz pierwszy w 2024 roku, w jubileuszowym roku 30-lecia tej instytucji. Jej suwalska prezentacja ma jednak wymiar szczególny – to powrót do źródeł, do miejsca, z którego rozpoczęła się droga artystyczna Andrzeja Wajdy.
Wernisaż poprzedzony spotkaniem z twórcami
Jeszcze przed oficjalnym otwarciem, w ciągu dnia odbyła się konferencja prasowa z udziałem osób zaangażowanych w powstanie wystawy. Wzięli w niej udział dyrektor Muzeum Okręgowego w Suwałkach Jerzy Brzozowski, dyrektor Muzeum Manggha Katarzyna Nowak, kuratorki wystawy Aleksandra Sikora i Dominika Górowska oraz kustosz Zbigniew Fałtynowicz.
Podczas spotkania podkreślano, że wystawa nie jest jedynie opowieścią o dorobku artystycznym, lecz próbą uchwycenia pełni życia i działalności Krystyny Zachwatowicz-Wajdy i Andrzeja Wajdy – zarówno w wymiarze zawodowym, jak i osobistym oraz obywatelskim.
Siedem rozdziałów wspólnej historii
Ekspozycja prowadzi widza przez siedem obszarów życia i twórczości Wajdów: od życia prywatnego, przez sztukę, teatr i film, po działalność społeczną, fascynację Japonią oraz historię powstania Muzeum Manggha.
Na wystawie znalazły się fotografie, materiały archiwalne, nagrania, rysunki oraz projekty kostiumów. Szczególne miejsce zajmują mniej znane, prywatne zdjęcia, które – jak podkreślają kuratorki – pozwalają zobaczyć Wajdów poza oficjalnym wizerunkiem: w domu, w podróży, wśród przyjaciół.
To właśnie ten osobisty wymiar stanowi jedną z największych wartości wystawy. Obok wielkiej historii sztuki pojawia się codzienność, humor, dystans i relacje – wszystko to, co budowało ich wspólny świat.
Sztuka, która przekracza granice
Ważnym elementem ekspozycji jest pokazanie wielowymiarowości twórczości Andrzeja Wajdy. Choć powszechnie kojarzony jest z filmem, wystawa przypomina także jego działalność teatralną, plastyczną oraz społeczną. Nie zabrakło odniesień do najważniejszych dzieł reżysera, takich jak „Człowiek z marmuru”, „Człowiek z żelaza” czy „Wesele”, a także materiałów związanych z jego pracą na planie filmowym.
Równolegle prezentowana jest bogata działalność Krystyny Zachwatowicz-Wajdy – scenografki, kostiumografki, historyczki sztuki i aktorki. Jej dorobek obejmuje projekty do blisko 140 spektakli teatralnych, realizowanych m.in. z najwybitniejszymi twórcami polskiego teatru.
Wajdowie – artyści i obywatele
Wystawa przypomina również o zaangażowaniu społecznym obojga twórców. Ich działalność w czasach „Solidarności”, wsparcie dla środowisk opozycyjnych oraz aktywność obywatelska pokazują, że sztuka w ich przypadku była nierozerwalnie związana z odpowiedzialnością za rzeczywistość.
Nie bez znaczenia pozostaje także ich fascynacja Japonią, która doprowadziła do powstania Muzeum Manggha – instytucji będącej symbolem dialogu między kulturami Wschodu i Zachodu.
„To wszystko da się zrealizować”
Tytuł wystawy zaczerpnięty został z wypowiedzi Andrzeja Wajdy i stanowi klucz do jej interpretacji. To opowieść o wierze w sens działania, o spotkaniach z ludźmi, którzy „myśleli podobnie” i mieli odwagę realizować nawet najbardziej ambitne wizje.
Suwalska odsłona wystawy przypomina, że za wielkimi dziełami stoją nie tylko talent i praca, ale także relacje, determinacja i przekonanie, że sztuka może mieć realny wpływ na świat. Wystawa będzie dostępna do 30 czerwca 2026 roku.
Fot. Niebywałe Suwałki
