W maju 2026 roku na Dużej Scenie Opery i Filharmonii Podlaskiej zostanie zaprezentowana pierwsza w historii inscenizacja opery Halka Stanisława Moniuszki we włoskiej wersji językowej. Spektakl, przygotowany przez międzynarodowy zespół artystów, ukaże ponadczasowy dramat w nowym, uniwersalnym wymiarze.
Ponadczasowa opera Stanisława Moniuszki, jedna z najważniejszych pozycji polskiej literatury muzycznej, pojawi się na scenie w Białymstoku w wyjątkowej odsłonie. Halka – poruszająca opowieść o miłości, wykluczeniu i społecznej obojętności – zostanie zaprezentowana zarówno w wersji włoskiej, jak i polskiej. Prapremiera włoskiej wersji, będąca pierwszą w historii sceniczną realizacją opery w tej wersji językowej, odbędzie się 15 maja 2026 roku.
– Pomysł sięgnięcia po Halkę wynika z potrzeby ponownego odczytania tego arcydzieła – nie jako opery historycznej, lecz żywego, emocjonalnego i wciąż aktualnego dramatu o samotności, niesprawiedliwości i braku wrażliwości na innych ludzi – podkreśla prof. Violetta Bielecka, dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej. – Sam Stanisław Moniuszko, powierzając tłumaczenie libretta Giuseppe Achille Bonoldiemu, żywił nadzieję, że jego dzieło zabrzmi na najważniejszych scenach operowych Europy. Dziś, po dwóch stuleciach, ta wizja wreszcie się urzeczywistnia.
Spektakl reżyseruje Michał Znaniecki, ceniony twórca operowy, który nadaje inscenizacji wymiar uniwersalnego dramatu człowieka uwikłanego w bezwzględny porządek społeczny. – Świat Halki jest jedną z najbardziej uniwersalnych opowieści w twórczości Moniuszki. Każda kultura zna figurę kobiety zranionej przez miłość i zepchniętej na margines. Wersja włoska nie jest celem samym w sobie – staje się kluczem do otwarcia partytury i emocji, pozwalając spojrzeć na to dzieło poza lokalnym kontekstem i usłyszeć je jako historię, która wydarza się wszędzie – mówi reżyser.
Znaniecki podkreśla również, że jego inscenizacja nie odtwarza realistycznego świata, lecz koncentruje się na emocjach i relacjach, a granica między rzeczywistością a wyobrażeniem pozostaje nieostra. – To opowieść o wspólnocie, która trwa mimo tragedii jednostki, o obojętności, która okazuje się najbardziej brutalna. Halka nie jest tu wyłącznie ofiarą – jej głos staje się świadomością, która nie pozwala tej historii uciszyć – dodaje.
Za ostateczny kształt artystyczny spektaklu odpowiada zespół doświadczonych realizatorów. Za całościową koncepcję sceniczną – obejmującą reżyserię, scenografię, kostiumy i choreografię – odpowiada Michał Znaniecki. Kierownictwo muzyczne nad spektaklem objął Maestro Fabio Biondi – wybitny włoski dyrygent i skrzypek, dyrektor artystyczny zespołu Europa Galante, który twórczość Moniuszki stawia na równi z dorobkiem Belliniego, Donizettiego i Verdiego. To on jako pierwszy zaprezentował włoską wersję dzieła Moniuszki w formie koncertowej (w 2018 r. na Międzynarodowym Festiwalu Muzycznym „Chopin i jego Europa” w Warszawie). Funkcję drugiego dyrygenta powierzono Adamowi Banaszakowi, cenionemu za muzyczną wrażliwość i wszechstronność, który wielokrotnie współpracował już z Operą i Filharmonią Podlaską. Chór przygotowuje prof. Violetta Bielecka. Warstwę wizualną spektaklu rozwija scenografia multimedialna autorstwa Karoliny Jacewicz, za reżyserię świateł odpowiada natomiast Dawid Karolak.
Na scenie wystąpi międzynarodowa obsada solistów, wśród których znaleźli się m.in. Marcelina Román, Natalia Rubiś, Monika Ledzion-Porczyńska, Matheus Pompeu, Paweł Skałuba oraz Adrian Domarecki. Towarzyszyć im będą Orkiestra i Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej, artyści Baletu OiFP oraz gościnnie Zespół Pieśni i Tańca Kurpie Zielone.
Premiera polskiej wersji językowej odbędzie się w sobotę, 16 maja, a kolejne spektakle zaplanowano na 17 maja (wersja włoska) oraz 23, 24, 30 i 31 maja (wersje polskie). Majowa realizacja „Halki” w Białymstoku ma szansę stać się jednym z najważniejszych wydarzeń operowych w Europie, otwierając twórczość Moniuszki na nową, międzynarodową publiczność i przywracając jej należne miejsce na światowych scenach.
