Suwalszczyzna i Podlasie należą do regionów Polski, które szczególnie dobrze można poznawać z perspektywy rzek i jezior. Czarna Hańcza, Rospuda, Kanał Augustowski, Wigry, Biebrza czy Narew tworzą sieć szlaków, które prowadzą przez wyjątkowe krajobrazy, obszary chronione i miejscowości pełne historii. Teraz planowanie wypraw kajakowych po tych trasach ma być łatwiejsze dzięki uruchomionej właśnie platformie Stan Wody.
Fot. Wojciech Otłowski, Czarna Hańcza w Maćkowej Rudzie
Stan Wody to niezależny, bezpłatny serwis poświęcony turystyce wodnej w Polsce. Łączy oficjalne dane hydrologiczne, interaktywną mapę, informacje o szlakach i przeszkodach, opisy atrakcji oraz wiedzę społeczności kajakarzy. Jednym z najważniejszych założeń projektu jest zebranie w jednym miejscu informacji, których do tej pory trzeba było szukać w wielu różnych źródłach.
Dla osób planujących spływ oznacza to możliwość sprawdzenia aktualnych danych z wodowskazów IMGW-PIB, interpretacji poziomu wody z perspektywy kajakarza, zaplanowania trasy na mapie oraz sprawdzenia miejsc wodowania, przystani, parkingów, plaż, przenosek, tam, jazów i innych utrudnień.
Ale Stan Wody nie chce być wyłącznie narzędziem do planowania spływu. Twórcy platformy stawiają również na poznawanie miejsc znajdujących się wzdłuż szlaków.
– Stan Wody wziął się z prostego przekonania, że Polskę można poznawać nie tylko z siodełka roweru czy przez szybę auta, lecz także z perspektywy wody. Rzeki i jeziora to jeden z najmniej wykorzystanych sposobów zwiedzania kraju, a prowadzą przez miejsca, do których inaczej się nie trafia: zielone doliny, małe miejscowości z wielką historią, rezerwaty, których nie widać z drogi, przepiękną przyrodę – mówi Karol Kwiatkowski, twórca projektu Stan Wody.
Podlasie i Suwalszczyzna wśród najważniejszych regionów projektu
Twórcy platformy podkreślają, że Suwalszczyzna i Podlasie są dla nich szczególnie ważnym regionem i należą do obszarów o największym potencjale turystyki kajakowej w Polsce. Na platformie opisane są już Jezioro Wigry, Biebrza, Necko wraz z Bramą Augustowską Kanału Augustowskiego oraz Narew. W najbliższych tygodniach baza zostanie rozszerzona o kolejne ważne suwalskie szlaki. 27 sierpnia ma pojawić się opis Czarnej Hańczy, natomiast 3 września – Rospudy.
– Suwalszczyzna i Podlasie to dla nas region wyjątkowy, jedne z najbogatszych pod względem tras kajakowych w Polsce. Czarna Hańcza, Rospuda, Kanał Augustowski, Wigry, Biebrza – to szlaki, które robią ogromne wrażenie i są warte rozpoznania. Część mamy już opisaną, część pojawi się na przełomie sierpnia i września, między innymi Czarna Hańcza i Rospuda – podkreśla Karol Kwiatkowski.
Region ma zresztą znacznie więcej do zaoferowania niż same walory krajobrazowe. Podróż wodnym szlakiem pozwala odkrywać kolejne warstwy historii i przyrody północno-wschodniej Polski.
Na Suwalszczyźnie – na co zwraca uwagę Karol Kwiatkowski – są polodowcowe moreny, głazy narzutowe, oczka wodne i jeziora, w tym najgłębsze jezioro w Polsce – Hańcza. Są ślady Jaćwingów, ich kurhany i nazwy miejscowości, wielokulturowe Sejny i Puńsk, wsie zamieszkiwane przez staroobrzędowców, pokamedulski klasztor nad Wigrami oraz XIX-wieczny Kanał Augustowski, jeden z najcenniejszych zabytków hydrotechniki w Polsce.
– W tym regionie interesuje nas wszystko. Z jednej strony to polodowcowe ukształtowanie terenu, z drugiej – historia Jaćwingów, litewski Puńsk i Sejny, wsie staroobrzędowców, pokamedulski klasztor nad Wigrami czy XIX-wieczny Kanał Augustowski. Tu jest wiele warstw, które najciekawiej odkrywać, podróżując szlakiem wodnym – dodaje twórca Stan Wody.
Nie tylko poziom wody
Platforma powstała z myślą zarówno o osobach, które dopiero zaczynają przygodę z kajakiem, jak i doświadczonych wodniakach planujących wielodniowe wyprawy. Interaktywna mapa pozwala przeglądać istniejące szlaki i wyznaczać własne trasy. Użytkownik może korzystać również ze zdjęć lotniczych i satelitarnych, a informacje o trasach uzupełniają opisy miejsc znajdujących się po drodze.
Atlas obejmuje nie tylko charakterystykę rzek i jezior. Można w nim znaleźć informacje o historii regionów, miejscowościach, zabytkach, parkach narodowych i krajobrazowych, rezerwatach, lokalnych atrakcjach oraz przyrodzie. Istotnym elementem serwisu są także dane dotyczące bezpieczeństwa. Stan Wody korzysta z oficjalnych danych hydrologicznych publikowanych przez IMGW-PIB oraz innych otwartych zbiorów danych udostępnianych przez polskie i europejskie instytucje publiczne. Następnie przekształca je w informacje przydatne dla osób planujących wyprawę.
Użytkownicy mogą również zgłaszać nowe miejsca, dodawać fotografie i opisy oraz informować o zmianach, które zaszły w terenie. Zgłoszenia są weryfikowane przed publikacją, dzięki czemu baza ma być rozwijana wspólnie ze społecznością kajakarzy.
Podróż według rzeki
Twórcy Stan Wody chcą, aby rzeki i jeziora zaczęły być traktowane jako pełnoprawne szlaki turystyczne, podobnie jak trasy rowerowe czy piesze.
– Chcemy, żeby planowanie spływu było proste – sprawdzony stan wody, możliwość zaplanowania lub obejrzenia trasy na mapie i zdjęciach lotniczych lub satelitarnych, ułatwienia i utrudnienia w jednym miejscu – ale też, żeby po drodze człowiek dowiedział się, co właściwie mija – mówi Karol Kwiatkowski.
To podejście szczególnie dobrze pasuje do Suwalszczyzny i Podlasia. Wodny szlak może tu prowadzić nie tylko przez jeziora i rzeki, ale również przez obszary o wyjątkowych walorach przyrodniczych i kulturowych. Kajakarz może spojrzeć na znane miejsca z zupełnie innej perspektywy, a jednocześnie dotrzeć do zakątków, które z poziomu drogi pozostają niewidoczne.
Stan Wody jest dostępny bezpłatnie pod adresem stanwody.org.
Projekt ma być sukcesywnie rozwijany o kolejne rzeki, jeziora i szlaki. W przyszłym roku twórcy planują również uruchomienie aplikacji na smartfony oraz dużą ogólnopolską kampanię społeczną promującą sporty wodne, kajakarstwo i poznawanie Polski z perspektywy rzek i jezior. W planach jest także rozwój współpracy z wypożyczalniami kajaków, organizacjami turystycznymi, samorządami i lokalnymi środowiskami kajakarskimi.
