10 lat, masa spotkań, jeden Kierunek. Jubileuszowa edycja festiwalu „Kierunek Wschód” już w październiku!

Dziesięć lat temu rozpoczęła się teatralna podróż, która na stałe wpisała się w kulturalną mapę Białegostoku. W październiku „Kierunek Wschód” odbędzie się już po raz dziesiąty. Jubileuszowa edycja festiwalu potrwa od 10 do 17 października 2026 roku, a na scenach i w przestrzeniach Białegostoku pojawią się artyści z Armenii, Gruzji, Białorusi, Litwy, Macedonii Północnej oraz Polski.

Fot. arch. wydarzenia

Kierunek Wschód X to nie tylko kolejna edycja festiwalu. To dziesięć lat spotkań, rozmów i historii opowiadanych ze sceny. Przez dekadę wydarzenie konsekwentnie budowało przestrzeń dialogu pomiędzy artystami i publicznością, prezentując teatr pogranicza i twórczość naszych bliższych i dalszych sąsiadów. Festiwal odbywa się w Białymstoku od 2017 roku i jest realizowany z myślą o międzynarodowej idei Partnerstwa Wschodniego.

Jubileusz, który wychodzi w miasto

Tegoroczna edycja będzie szczególna także dlatego, że festiwal – podobnie jak w poprzednich latach – wyjdzie poza mury Teatru Dramatycznego. W związku z kontynuacją generalnego remontu jego siedziby spektakle zostaną pokazane w kilku charakterystycznych przestrzeniach Białegostoku: Kinie Ton, Kinie Forum Białostockiego Ośrodka Kultury, Auli Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku oraz Hali Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej.

Jubileusz rozpocznie się 10 października wystawą z okazji 10-lecia festiwalu, która pojawi się na Rynku Kościuszki przy Ratuszu. To symboliczne otwarcie dziesiątej edycji – festiwal, który od lat opowiada o spotkaniu kultur, tym razem sam opowie swoją historię.

Od Szekspira po historię Podlasia

Program jubileuszowej edycji został zbudowany wokół historii, które – choć powstają w różnych miejscach i językach – dotykają doświadczeń wspólnych dla wielu ludzi.

Publiczność zobaczy m.in. „Romea i Julię” w reżyserii Johna Blondella, przygotowaną przez Narodowy Teatr Akademicki im. Gabriela Sundukyana w Erywaniu. Armeńska inscenizacja klasycznej tragedii Szekspira wykorzystuje współczesne środki teatralnego wyrazu i mocno akcentuje kobiecą perspektywę.

Z Gruzji przyjadą „Emigranci” Sławomira Mrożka – opowieść o dwóch mężczyznach, których różne motywacje emigracji nie chronią przed samotnością, konfliktem i pytaniami o wolność oraz własną tożsamość.

Szczególnie mocno z regionem związany jest spektakl „Bieżeńcy 1915” w reżyserii Andreia Novika, przygotowany przez Fundację BY TEATR. Przedstawienie, inspirowane książką Anety Prymaki-Oniszk, przypomina historię mieszkańców wschodniej Polski zmuszonych podczas I wojny światowej do opuszczenia swoich domów. Na scenie spotykają się doświadczenia uchodźców sprzed ponad stu lat i współczesnych artystów, którzy również musieli opuścić swój kraj. Spektakl zostanie zaprezentowany w czterech językach: polskim, białoruskim, rosyjskim oraz lokalnych dialektach języka białoruskiego z Podlasia.

Z Litwy przyjedzie Teatr Miejski w Olicie ze spektaklem „Bracia i siostry” w reżyserii Kirila Glušajeva – historią rodzinnych relacji, uczuć i konfliktów, które ujawniają się, gdy bliskość zaczyna być konfrontowana z kwestiami majątkowymi.

Z kolei „Koriolan” Williama Szekspira w reżyserii Johna Blondella, przygotowany przez Teatr Narodowy w Bitoli w Macedonii Północnej, podejmie temat relacji między przywódcą a tłumem, zmienności politycznych sojuszy i mechanizmów władzy.

Jubileuszową edycję zamknie „Matka Courage i jej dzieci” Bertolta Brechta w reżyserii Romualda Wiczy-Pokojskiego, przygotowana przez Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku. Spektakl opowiada o wojnie, przetrwaniu i cenie, jaką człowiek płaci za próbę ocalenia siebie i swoich bliskich.

Teatr bez barier językowych

Międzynarodowy charakter festiwalu nie będzie oznaczał bariery językowej dla publiczności. Podczas każdego zagranicznego spektaklu prezentowanego w ramach „Kierunku Wschód X” będą wyświetlane napisy w języku polskim, dzięki czemu widzowie będą mogli w pełni śledzić historie opowiadane przez artystów.

Po spektaklu – rozmowa

„Kierunek Wschód” od lat nie kończy się wraz z ostatnim ukłonem aktorów. Po każdym pokazie zaplanowano panel dyskusyjny z udziałem twórców, aktorów i widzów. W ramach tegorocznej edycji odbędzie się sześć takich spotkań.

To właśnie rozmowa z publicznością jest jednym z ważnych elementów festiwalu. Panele pozwalają nie tylko lepiej poznać prezentowane przedstawienia, ale również wymieniać doświadczenia i nawiązywać partnerskie relacje pomiędzy artystami z różnych krajów.

10. edycja – i nadal ten sam cel

Przez dziesięć lat „Kierunek Wschód” konsekwentnie realizuje ideę spotkania. Festiwal prezentuje kulturę pogranicza, a od trzech lat zaprasza również twórców zza południowej granicy Polski. Jego celem pozostaje zacieśnianie współpracy kulturalnej państw obszaru Partnerstwa Wschodniego i ośrodków kultury działających na pograniczach, a także poszerzanie oferty kulturalnej Białegostoku i regionu.

Dziesiąta edycja jest więc okazją nie tylko do świętowania, ale także do spojrzenia wstecz na drogę, którą festiwal przeszedł. „Kierunek Wschód” zaczynał jako teatralny przegląd, a dziś jest przestrzenią międzynarodowego spotkania – artystów, historii, języków i publiczności.

I choć kierunek pozostaje ten sam, każda podróż wygląda inaczej.