- Reklama -

Rozwój nie tylko na papierze

Na zdj. Czesław Renkiewicz (fot. Niebywałe Suwałki)
Na zdj. Czesław Renkiewicz (fot. Niebywałe Suwałki)

– Z chęcią sięgamy po fundusze zewnętrzne, ale chcemy być bardziej skuteczni w tych działaniach. Dlatego zdecydowałem się na powołanie zespołu roboczego do spraw optymalizacji wykorzystania środków finansowych Unii Europejskiej w zamierzeniach inwestycyjnych Suwałk do roku 2020 – tłumaczy dziś Czesław Renkiewicz, prezydent Suwałk. Założenia te nierozerwalnie związane są z zapisami aktualizowanej właśnie strategii zrównoważonego rozwoju miasta.

Realizacja planu gospodarki niskoemisyjnej, oszczędność energii cieplnej, elektrycznej, wymiana taboru ZKM, kompleksowa termomodernizacja, rewitalizacja obszarów zielonych wzdłuż Czarnej Hańczy, rozwój infrastruktury drogowej i rozszerzenie potencjału parku naukowo-technologicznego to tylko niektóre aspekty, którymi zajmie się 13-osobowy zespół pod przewodnictwem Łukasza Kurzyny, zastępcy prezydenta.

Perspektywa unijna 2014 – 2020 daje wiele nowych możliwości. Aktualizowana strategia miasta przynieść ma właściwą diagnozę i definicję celów rozwoju naszego miasta. Plan rozwoju Suwałk w określonych obszarach radni przyjmą najprawdopodobniej na wiosnę.

Chętnych do spożytkowania unijnych środków jest wielu, dlatego prezydent Suwałk sądzi, że już teraz warto monitorować dokumenty będące jeszcze w fazie konsultacji. Tym właśnie zajmie się nowy zespół. Jego członkowie skupią się wprowadzaniu uwag i propozycji zmian do określonych dokumentów, aby miasto na tym korzystało w dalszej perspektywie. –  Zadaniem powołanego przeze mnie zespołu będzie między innymi uczestnictwo w konsultacjach, naradach czy konferencjach dotyczących opracowywanych dokumentów związanych z nową perspektywą finansową Unii Europejskiej. Zespół zajmie się też przygotowaniem listy strategicznych projektów do realizacji z udziałem środków z Unii Europejskiej w latach 2014 – 2020 – dodał podczas konferencji prasowej Czesław Renkiewicz.

Zespół został powołany 16 października. Pierwsze spotkanie jego członkowie mają już za sobą. Za kilka miesięcy grupa wypracuje listę priorytetów dla Suwałk. Na razie ratusz czeka na głosy i sugestie mieszkańców. Na stronie Urzędu Miasta została uruchomiona ankieta, w której każdy może wybrać obszar wymagający w mieście pilnej interwencji – inwestycyjnej czy też prospołecznej (nowa perspektywa finansowa niemalże wymusi na samorządach przeprowadzanie wielu działań w zakresie „rewitalizacji społeczeństwa” – m.in. osób wykluczonych społecznie i cyfrowo).

Poniżej prezentujemy ocenę strategii zrównoważonego rozwoju Suwałk, przygotowaną przez zespół działający przy naszej redakcji:

Idea zrównoważonego rozwoju zyskała w Polsce rangę konstytucyjną poprzez zapis w art. 5 konstytucji RP z 1997 roku: „Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatel oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju.”

Definicja zrównoważonego rozwoju znalazła się także w innych aktach prawnych, w tym w ustawie Prawo Ochrony Środowiska, określając go jako: „taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń.”

Oznacza to, iż wszelkie procesy i działania społeczno-gospodarcze, prowadzone na terenie Polski, jak i przewidziane w strategiach, programach i planach rozwoju gospodarczego i społecznego, mają zapewniać równowagę w rozwoju gospodarczym i społecznym oraz poszanowanie środowiska naturalnego i jego zasobów.

Co tak wysoka ranga prawna tego procesu daje mieszkańcom Suwałk?

Wdrażanie strategii zrównoważonego rozwoju przysparza wielu profitów, m.in. to, że:

  • czerpanie korzyści z rozwoju społecznego i gospodarczego będzie udziałem nas wszystkich – mieszkańców Suwałk,
  • rozwój gospodarczy miasta nie będzie odbywał się kosztem rozwoju społecznego, co oznacza, że podstawowe potrzeby społeczności Suwałk będą zaspakajane w harmonii z rozwojem gospodarczym. Np. budowa kolejnego przejścia przez jezdnię na osiedlu domków jednorodzinnych nie będzie prowadzona kosztem umożliwienia dostępu do wiedzy młodym ludziom, których nie stać na opłacanie dodatkowych zajęć. A, przykładowo, z diagnozy stanu miasta i jego komponentów wynika, że potrzeba podjęcia tego typu działań w celu zapobieżenia wykluczeniu społecznemu i wyrównania szans, jest pilna i niezbędna,
  • wszystkie działania miasta będą zmierzały do polepszenia jakości życia jego mieszkańców, zarówno w obszarze środowiska naturalnego (np. dostęp do czystego powietrza i wody, miejsc przeznaczonych do wypoczynku), jak i w obszarze społecznym ( dbałość o sprawny system transportu, dostęp do dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, troska o zachowanie i tworzenie nowych miejsc pracy itd.).

Emisja zanieczyszczeń do atmosfery, szczególnie CO2 jest przedmiotem troski wielu międzynarodowych organizacji, których Polska jest członkiem. Smog, powstający zimą wskutek wykorzystywania węgla jako paliwa w kotłowniach, w tym przydomowych, jest coraz większym problemem. W Suwałkach, szczególnie w sezonie grzewczym można go zaobserwować wyraźnie. Dodatkowo, w piecach przydomowych kotłowni spalane są plastikowe butelki, odzież, buty, co powoduje emisje do atmosfery dioksyn – szczególnie niebezpiecznych dla zdrowia ludzi i zwierząt. Monitorowanie tego zjawiska, jak i informowanie społeczeństwa o ilości i sposobie załatwienia interwencji w tej sprawie, wydaje się być wyzwaniem, przed którym musi stanąć miasto już teraz.

Zrównoważony rozwój to działania rozłożone i trwające w czasie. W momencie jego uruchamiania ważnym jest, by rozpoczął go proces równoważenia dotychczasowego rozwoju gospodarczego i społecznego. Informacja o tym, które z komponentów miasta (np. edukacja, opieka zdrowotna, bezpieczeństwo itp.) zostały uznane za pilne do realizacji, na jakim są teraz etapie, jakie są rezultaty procesu równoważenia, jest niezbędna do prowadzenia dialogu społecznego, zapoczątkowanego dyskusją nad strategią.

Kolejnym etapem w procesie zrównoważonego rozwoju jest utrzymywanie stanu równowagi w rozwoju gospodarczym i społecznym, jak i generowanie takich środków finansowych, które umożliwią zaspakajanie podstawowych potrzeb jak największej ilości grup obywateli miasta – zgodnie z zasadami równości i sprawiedliwości społecznej.

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Suwałk do 202 roku, opracowana w 2007 roku, jest obecnie aktualizowana w procesie konsultacji społecznych. Wykorzystanie tej praktyki, stosowanej powszechnie w krajach o dużym doświadczeniu w zakresie wdrażania zasad i strategii zrównoważonego rozwoju, jest ważne dla mieszkańców miasta i godne uwagi. Rozwój gospodarczy jest bowiem ściśle związany z rozwojem społecznym i wymaga uwzględnienie społeczności lokalnych w procesie decydowania o kierunkach i wielkości rozwoju miasta.

Strategia wymienia jako atut miasta m.in. dostęp do taniej siły roboczej i jednocześnie jako minus wskazuje odpływ wykształconej kadry oraz brak zainteresowania inwestorów regionem. Warto byłoby pójść konsekwentnie śladem światowych praktyk i potraktować zrównoważony rozwój miasta jako wspólne przedsięwzięcie z jego mieszkańcami – jako partnerami. Tania siła robocza jest potrzebna do bardzo prostych prac z użyciem mięśni. Przy obecnym rozwoju gospodarczym i stosowaniu zaawansowanych technologii, niewiele jest takich prac, a tym samym niewielkie jest zapotrzebowanie na tanią siłę roboczą. Miasto potrzebuje ludzi wykształconych, fachowców, na tyle dobrze opłacanych, aby chcieli tu wrócić, bądź tu pozostać. Na początek można zacząć od zaangażowania istniejącej i słabo dziś wykorzystanej kadry.

Uwzględniając aspekty prawne oraz dotychczasową praktykę światową w ich realizowaniu, strategia zrównoważonego rozwoju miasta Suwałki wymaga uzupełnienia.

Istotne w tej kwestii jest, aby mieszkańcy m.in.: poznali sposoby oraz skutki negatywnego oddziaływania człowieka oraz miasta jego komponentów na społeczność, środowisko naturalne oraz mieli świadomość tego wpływu w swojej codziennej aktywności.

W tym przypadku wskazane jest stworzenie listy takich negatywnych działalności z uzasadnieniem wyboru, opisem stanu wyjściowego przed rozpoczęciem wdrażania strategii.

Przykładowo: emisja zanieczyszczeń do atmosfery, przestarzałe technologie stosowane lokalnie, duża ilość starych samochodów, transport miejski, ilość zieleni, dostępność różnorodnych zajęć sportowych dla młodzieży, bezrobocie, miejsca pracy, etc.

Pozostańmy przy emisji CO2 do atmosfery. Źródłami emisji są głównie kotłownie i samochody. Rozpatrzmy tylko jedną sytuację, gdy emisja tego gazu została spowodowana przez wykorzystanie przez miejską elektrociepłownię i kotłownie przydomowe węgla jako paliwa. Jaki ma to wpływa na poziom stężenia CO2 w suwalskim powietrzu? Jaki ma wpływ na stan środowiska naturalnego, zdrowie ludzi i zwierząt? Jaki poziom stężenia CO2 jest planowany do osiągnięcia w danym okresie czasu? Gdzie mieszkańcy Suwałk znajdą informację o tym?

Istotnym jest także, aby mieszkańcy byli informowani o podjętych przez miasto działaniach mających na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom działalności człowieka oraz oddziaływania miasta i jego komponentów na otoczenie.

Celowym jest wskazanie wskaźników/standardów do mierzenia zmian oraz sposobów i metod monitorowania tych zjawisk. Np. co miasto robi w kierunku zmniejszenia emisji CO2; jaki jest efekt tych zmian?; jak to wpłynęło i wpływa na otoczenie? W jaki sposób monitorowane są te zmiany? Gdzie znajdują się informacje o tym?

Podstawowym warunkiem powodzenia realizacji zrównoważonego rozwoju miasta jest aktywny w nim udział świadomego i dobrze wyedukowanego społeczeństwa. Takie społeczności mogą świadomie dokonywać wyborów i uwzględniać w swoich decyzjach wpływ tych wyborów na otoczenie.

Np. Jeżeli jesteśmy świadomi, że ogólnie na świecie jest deficyt wody, wówczas podejmując decyzję o zakupie kompletu nowych, cudownych i niezwykle tanich filiżanek (bo stare są już stare i brzydkie), weźmiemy pod uwagę to, iż do wyprodukowania i dostarczenia na półkę sklepową jednej takiej sztuki zużyto ok. 2 000 litrów wody. Jest to tzw. virtual water – czyli woda osadzona/zawarta w każdym sprzedawanym produkcie/usłudze.

Podsumowanie:

Decyzje w zakresie zrównoważonego rozwoju będą podejmowane w oparciu o dokonaną analizę i ocenę aktualnego stanu miasta. Do osiągnięcia oczekiwanych rezultatów niezbędne jest monitorowanie procesu zmian w oparciu o odpowiednie wskaźniki zrównoważonego rozwoju. Uzyskiwane efekty pozwolą utrzymać w równowadze rozwój gospodarczy i społeczny, ponadto, przyczynią się do ochrony środowiska naturalnego. Informowanie otoczenia o działaniach zrównoważonego rozwoju i świadome społeczeństwo, aktywnie biorące udział w tym procesie, pozwolą na osiągnięcie zakładanego celu: poprawę jakości życia obecnego i przyszłych pokoleń mieszkańców Suwałk. Użycie prostszego języka do opisu procesów, formułowania tez i wniosków zachęci większe grono mieszkańców do wyrażenia opinii.

Zrównoważony rozwój jest strategią, ale nie jest celem. Jest procesem rozłożonym na lata i pokolenia. Warto dołożyć starań, aby w transparentny i prosty sposób pokazywał poprawę jakości życia mieszkańców Suwałk.

 

Najnowsze artykuły

Pijawki energetyczne, postacie… powłoki… pasożyty. Psycholog z ludzką twarzą

Ojciec, który nie przychodzi na osiemnastkę, matka, która rani w dniu ślubu, przyjaciółka, która zdradza. Barbara Paciukanis o ludziach, którzy żywią się naszą energią.

Ślepsk Malow Suwałki zagra w Pucharze CEV. Rywalem niemiecki Helios Grizzlys Giesen

Historyczny moment dla suwalskiej siatkówki. Ślepsk Malow Suwałki po...

Delegacja z estońskiego Võru z wizytą studyjną w Suwałkach

18 i 19 listopada w Suwałkach gościła delegacja z...

Suwalczanka Magdalena Sowul z nagrodą Hollywood Music in Media Awards

Magdalena Sowul, kompozytorka, producentka i wokalistka pochodząca z Suwałk,...

Budżet Suwałk na 2027 rok. Prawie 910 mln zł wydatków i 144,7 mln zł na inwestycje

Prawie 885 mln zł dochodów, blisko 910 mln zł wydatków i 144,7 mln zł na inwestycje. Zobacz, na co Suwałki wydadzą pieniądze w 2027 roku.
Reklama

Pozostałe artykuły

Ślepsk Malow Suwałki zagra w Pucharze CEV. Rywalem niemiecki Helios Grizzlys Giesen

Historyczny moment dla suwalskiej siatkówki. Ślepsk Malow Suwałki po raz pierwszy w historii klubu zagra w europejskich pucharach. W 1/16 finału CEV Challenge Cup...

Gmina, która przetrwa 72 godziny blackoutu. Forum „Via Carpatia Smart Resilience” na Politechnice Białostockiej

Co zrobić, gdy w gminie nagle zabraknie prądu? Jak zabezpieczyć region przed cyberatakami i jak przenosić wyniki badań z uczelnianych laboratoriów do przemysłu? O...

Delegacja z estońskiego Võru z wizytą studyjną w Suwałkach

18 i 19 listopada w Suwałkach gościła delegacja z estońskiego Võru, miasta partnerskiego Suwałk. Gościom przewodniczył zastępca burmistrza Võru Jüri Kaver. Tematem wizyty studyjnej...