Do 2 grudnia każdy może zgłosić uwagi do projektu „Strategii Rozwoju Kultury Miasta Suwałki do roku 2030 z perspektywą do roku 2035”. Dokument opiera się na badaniach Ipsos. Z diagnozy wynika, że suwalska kultura nie ma problemu z chętnymi odbiorcami, ale ma problem z ofertą i z ludźmi, którzy ją tworzą.
Konsultacje ruszyły 18 listopada. Uwagi można zgłaszać pisemnie (także mailowo) albo podczas spotkania z Zespołem Roboczym, który przygotował dokument. W zespole zasiadają przedstawiciele suwalskiego środowiska kultury, m.in. organizacji pozarządowych i miejskich instytucji. Ogłoszenie o konsultacjach znajdziecie na stronie Urzędu Miejskiego.
Chodzimy na wydarzenia, ale rzadko
Jesienią 2025 roku firma Ipsos przebadała 381 mieszkańców i 36 twórców. Przeprowadziła też wywiady pogłębione i grupy fokusowe. Aż 92% suwalczan deklaruje udział w kulturze, ale regularnie, czyli co najmniej raz w miesiącu, korzysta z niej tylko 23%. Autorzy strategii nazywają to „kryzysem podaży, nie popytu”. Mieszkańcy najczęściej wskazują jako bariery zdrowie (38%), brak czasu (31%) i zmęczenie (25%).
Badanie pokazało też, gdzie oferta najbardziej rozmija się z oczekiwaniami. Największe luki dotyczą ambitnego repertuaru, oferty dla młodzieży, wsparcia lokalnych artystów i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Co drugi mieszkaniec uważa, że Suwałki leżą na peryferiach obiegu kulturalnego. Problemem jest także widoczność wydarzeń: 51% badanych nie potrafiło ocenić Festiwalu „Wajda na Nowo”, a 73% nie zetknęło się z Ogólnopolskimi Spotkaniami z Monodramem.
Wypaleni twórcy
Najbardziej alarmująca liczba w dokumencie dotyczy samych twórców: 78% z nich (28 z 36 badanych) obserwuje u siebie objawy wypalenia. Kadry miejskich instytucji się starzeją, bo średni wiek pracowników wynosi 49–52 lata. Pracownicy SOK, Muzeum i Biblioteki zarabiają 6,0–6,4 tys. zł brutto, czyli o 13–18% mniej niż wynosi średnia krajowa w branży.
Wydajemy więcej, ale nie na nowe rzeczy
Analiza finansów kultury z lat 2015–2024 pokazuje, że wydatki miasta na kulturę wzrosły z 12 mln zł w 2015 roku do 25,3 mln zł w 2025 roku. W przeliczeniu na mieszkańca to wzrost ze 173 zł do 372 zł. Wśród 31 porównywanych miast Suwałki zajmują pod tym względem 12. miejsce, a w Polsce Wschodniej wyprzedzają je tylko Krosno i Zamość. Duża część tych pieniędzy pokrywa jednak rosnące koszty utrzymania budynków i podwyżki płac. Jednocześnie miastu ubywa mieszkańców. Autorzy nazywają to zjawisko „nożycami demograficzno-finansowymi”.
Jest też dobra wiadomość. W 2024 roku instytucje kultury odnotowały około 109 tysięcy wizyt, najwięcej w całej dekadzie. To w dużej mierze zasługa Muzeum Okręgowego, które od 2015 roku niemal podwoiło liczbę zwiedzających.
Co proponuje strategia?
Projekt strategii ma trzy filary:
- Kultura Odpowiedzialności. Organizacje pozarządowe mają dostawać dotacje wieloletnie (na 2–3 lata), a pula konkursowa ma wzrosnąć z 230 do 300 tys. zł. Strategia przewiduje też miejski program przeciwdziałania wypaleniu (szkolenia, doradztwo grantowe, mentoring) i mentoring w instytucjach, żeby doświadczeni pracownicy mogli przekazać wiedzę młodszym.
- Kultura Bliskości. Miasto chce wspierać oddolne „Trzecie Miejsce” bez przejmowania nad nim kontroli. W planach są też działania na osiedlach Północ i Kamena, stała oferta jesienno-zimowa oraz wydarzenia tworzone przez młodzież, która ma dostać własną pulę pieniędzy i prawo decydowania o nich.
- Kultura Tożsamości. Dziedzictwo Jaćwingów ma zostać pokazane po nowemu, m.in. przez gry, murale i festiwale technologiczne. Strategia zakłada też nowoczesną komunikację o Marii Konopnickiej, Andrzeju Wajdzie i Alfredzie Wierusz-Kowalskim oraz program „Mała kultura” dla wszystkich przedszkoli.
Wśród planowanych inwestycji jest Mediateka, czyli nowa siedziba Biblioteki Publicznej. Strategia uwzględnia też jubileuszową, 20. edycję Suwałki Blues Festivalu w 2027 roku.
Jak zgłosić uwagi?
- Pobierz formularz konsultacyjny (plik .docx).
- Wyślij go na adres ks@um.suwalki.pl albo dostarcz do Urzędu Miejskiego w Suwałkach, ul. Mickiewicza 1.
- W tytule maila lub na kopercie dopisz: Konsultacje społeczne projektu „Strategii Rozwoju Kultury Miasta Suwałki do roku 2030 z perspektywą do roku 2035”.
Termin: 2 grudnia 2026 r.
To dokument, który ma wyznaczać kierunki kultury w mieście na niemal dekadę. Warto się z nim zapoznać i zabrać głos, zanim zostanie przyjęty.











