Czternaste spotkanie z muzyką klasyczną na Suwalszczyźnie rozpoczął w sobotę – 3 sierpnia koncert orkiestrowy w konkatedrze pw. św. Aleksandra. W programie znalazły się kompozycje Lutosławskiego, Telemanna i Beethovena. Orkiestrze Miasta Tychy towarzyszyła flecistka Jadwiga Kotnowska.
Fujarka, Hurra polka, Piosenka i Taniec to cztery części Małej suity na orkiestrę kameralną Witolda Lutosławskiego – kompozycji, którą orkiestra „Aukso” zainaugurowała tegoroczny festiwal. W 1950 roku Witold Lutosławski przyjął zamówienie dyrektora muzycznego Polskiego Radia w Warszawie, Romana Jasińskiego, na napisanie utworu dla warszawskiej Orkiestry Polskiego Radia specjalizującej się w repertuarze popularnym i folklorystycznym. W ten sposób powstała Mała suita na orkiestrę kameralną, w tym samym roku nagrana dla potrzeb radiowej audycji przez Orkiestrę Polskiego Radia pod dyrekcją Jerzego Kołaczkowskiego. W roku następnym wersja na orkiestrę kameralną została przeinstrumentowana na orkiestrę symfoniczną i w tej postaci odtąd funkcjonuje w praktyce koncertowej. Prawykonanie odbyło się 20 kwietnia 1951 roku w Warszawie.
Podczas gdy ukończoną w 1947 roku Pierwszą Symfonię władze polityczno-kulturalne przyjęły bardzo negatywnie i uznana została ona w świetle doktryny realizmu socjalistycznego za utwór „formalistyczny” (po jednym z pierwszych jej wykonań ówczesny wiceminister kultury miał powiedzieć, że „kompozytora takiej muzyki należałoby wrzucić pod tramwaj”; wypowiedź ta w praktyce uniemożliwiła na całą dekadę prezentacje Symfonii), Mała suita stała się jednym z najbardziej popularnych utworów polskiej muzyki pierwszej połowy lat pięćdziesiątych. Witold Lutosławski wielokrotnie wspominał o tym, że jego twórczość muzyczna tamtych lat miała charakter „zastępczy” – z jednej strony dlatego, że kontynuowanie poważnych prób odnowy języka muzycznego i tworzenie utworów, które uznałby za w pełni satysfakcjonujące, skazywałoby je na odrzucenie z powodów panującej ówcześnie doktryny, z drugiej strony jednak i dlatego – i ten aspekt sprawy kompozytor podkreślał bardzo dobitnie – że nie był wtedy jeszcze gotowy do skonstruowania swego nowego języka dźwiękowego.
Aluzją do tytułowej Fujarki (Allegretto) w pierwszym ogniwie cyklu jest taneczna partia fletu piccolo z towarzyszeniem werbla. W części drugiej zatytułowanej Hurra polka (Vivace) humorystycznie użyte metrum trójdzielne w stylizacji tańca o metrum dwudzielnym tworzy charakter scherza. Melodia Piosenki (część trzecia – Andante) podejmowana jest przez nieustannie wymieniające się instrumenty, część ostatnia zaś – Taniec (Allegro molto) – to trzyczęściowy utwór, którego skrajne ogniwa są stylizacją tańca z ziemi rzeszowskiej (lasowiaka), a ogniwem centralnym – stylizacja lirycznej pieśni ludowej w tempie Poco più largo.
Utwór znalazł się na pierwszej polskiej płycie wolnoobrotowej z 1955 roku.
W kolejnej części koncertu w suwalskiej konkatedrze zabrzmiała Suita a-moll na flet i orkiestrę smyczkową Georga Phillipa Telemanna, w której występują tańce różnej proweniencji. Obok francuskich menuetów kompozytor wykorzystał dwa angielski passepieds, włoską arię w tempie largo i jako finał – polonez. W oryginale, ponieważ w interpretacji orkiestry pod batutą Marka Mosia część Polonaise poprzedziła wykonani Passepied I i II oraz Rejouissance.
Na zakończenie – wraz z powiększoną sekcją dętą – „Aukso” wykonało I Symfonię C-dur op. 21 Ludwiga van Beethovena. 213 lat po premierze w Wiedniu w przestrzeni sakralnej została zaprezentowana kompozycja zadedykowana baronowi Gottfriedowi van Swietenowi, łącząca w sobie wpływy Mozarta i Haydna, ale również niecodzienne pomysły artykulacyjne i instrumentalne pochodzące bezpośrednio od kompozytora utworu.
Tego wieczoru orkiestrze towarzyszyła Jadwiga Kotnowska. Znakomita flecistka, współpracująca z wieloma polskimi artystami oraz orkiestrami, prowadzi zajęcia w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy oraz kursy mistrzowskie w USA, Malezji, Finlandii, Francji i Wielkiej Brytanii. Jest laureatką konkursów muzycznych im. Królowej Zofii w Madrycie, Marii Canals w Barcelonie, G. B. Viottiego w Vercelli, V. Bucchiego w Rzymie.
Kolejny koncert orkiestrowy „Aukso” odbędzie się w poniedziałek – 5 sierpnia o godz. 20.00 w Augustowie. W programie: Trzy utwory w dawnym stylu Henryka Mikołaja Góreckiego, Muzyka żałobna Witolda Lutosławskiego oraz II Symfonia D-dur op. 36 Ludwiga van Beethovena.
Dzień wcześniej – 4 sierpnia o godz. 20.00 w Maćkowej Rudzie 17 z Marcinem Bogusławskim – pasierbem Witolda Lutosławskiego będą rozmawiać: Lech Dzierżanowski, Marek Moś oraz gospodarz miejsca – Andrzej Strumiłło.
Źródło: Materiały prasowe oraz Towarzystwo im. Witolda Lutosławskiego.
Fot. Niebywałe Suwałki
