A po nas choćby potop – w cyklu „Od zrównoważonego rozwoju do społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR)”

Ilustr. www.freedigitalphotos.net

Jest nas około 7,2 mld. Według szacunków ONZ w 2050 roku liczba ludzi na Ziemi wzrośnie do ok. 9,5 miliarda, by w 2100 ”dobić” do ok. 11 miliardów. Największy przyrost przewiduje się w krajach Afryki – o ok. 2 miliardy do 2050 roku. W 2100 roku kontynent afrykański będzie zamieszkiwało ok. 3,8 miliarda mieszkańców. W Europie w tym okresie przewiduje się ujemny przyrost naturalny.

Autor: Iwona Sak, www.sztukarozwoju.pl

Większość ludności Ziemi zamieszkuje kraje rozwijające się. Ich roczny wzrost, liczony jako produkt krajowy brutto (GDP), waha się średnio od 5% (Indie) do 10% (Chiny). Chiny, zgodnie z zasadą 70%, w ciągu 7 lat podwoją swój majątek narodowy. Kraje rozwinięte, np. Finlandia i Norwegia notują niski wzrost GDP, na poziomie 1%.

Kraje rozwijające się to chłonne rynki dla wielu dóbr konsumpcyjnych. Kraje rozwinięte, jak np. Norwegia, Finlandia, USA, Wielka Brytania to rynki już nasycone – osiągnęły wysoki poziom konsumpcji.

Zwielokrotnienie majątku narodowego, np. jego podwojenie, oznacza dwukrotny wzrost zużycia energii elektrycznej, dynamiczny wzrost wydobycia wielu surowców, wytwarzania wielu dóbr i ich konsumpcji (różnego rodzaju sprzętów, żywności). Oznacza też dynamiczny wzrost emisji zanieczyszczeń do atmosfery oraz ilości odpadów, które gdzieś trzeba „upchnąć”.

To powoduje emisję do atmosfery dwutlenku węgla (CO2), metanu, który jest 25 razy bardziej szkodliwy niż CO2 oraz wielu innych szkodliwych związków chemicznych; zanieczyszczenie wód, gleby, zmiany klimatu. To z kolei wpływa na stan naszego zdrowia: pojawiają się coraz to nowe choroby cywilizacyjne, trudne do zdiagnozowania i leczenia.

Aby zrozumieć, co się dzieje, jakie przynosi skutki i co możemy z tym zrobić, aby mieć lepszą jakość życia, prześledźmy, gdzie są tzw. hot spots, czyli wrażliwe miejsca w dążeniu ludzkości do dobrobytu.

Promienie słoneczne (ultrafioletowe) przenikają atmosferę i docierają do powierzchni Ziemi. Przechodzą po drodze przez warstwę ozonu, który je zatrzymuje. Im cieńsza warstwa ozonu, tym więcej promieni UV dociera do nas, powodując raka skóry, uszkodzenia oczu, niszczenie upraw, etc. Zmniejszanie – ubożenie warstwy ozonowej powodują freony stosowane w chłodziarkach, kosmetykach aerozolowych oraz w produkcji spienionych polimerów i emitowane do atmosfery. Na szczęście występują coraz rzadziej.

Nasza aktywność (wzrost populacji ludzi na Ziemi, wzrost produkcji, wzrost ilości odpadów) powoduje powstawanie takich zjawisk jak:

1. Globalne ocieplenie.

zmianytemp
Źródło: NASA, Earth Observatory

Ocieplenie się klimatu, wzrost średniej temperatury powietrza na Ziemi, który jest uważany za rezultat efektu cieplarnianego. Ten z kolei polega na zatrzymywaniu się w atmosferze coraz większych części promieniowania podczerwonego, co prowadzi do ogrzewania się Ziemi. Przypuszcza się, że jest to wynik zmiany zawartości gazów w powietrzu, a szczególnie gwałtownego wzrostu stężenia dwutlenku węgla. Prognozy zakładają, że jeśli tempo spalania paliw kopalnych utrzyma się, to w ciągu 40–45 lat może nastąpić nasycenie nim atmosfery, co spowodowałoby średni wzrost powierzchniowej temperatury Ziemi o ok. 1,5–4,5°C (na podst. “Słownika Encyklopedycznego Edukacja Obywatelska” Wydawnictwa Europa).

Inne:

www.realclimate.org

wattsupwiththat.com

2. Zakwaszenie wód i gleb.

zakwaszenie
Ilustr. Wikipedia.

Tak powstaje znane zjawisko kwaśnych deszczy, które niszczą życie w wodach, lasach, uprawianą roślinność. Dodatkowo, zakwaszające chemiczne związki stają się częścią składową powietrza i kurzu, wdychanego przez ludzi, zwierzęta, ptaki; osiadającego na ziemi, budynkach. Zmywany przez deszcze zasila wody gruntowe, rzeki. Głównymi zakwaszaczami są NOX oraz CO2, które powstają w procesie spalania paliw kopalnych (ropy, benzyny, węgla, gazu) w pojazdach mechanicznych, elektrowniach, etc. tworząc smog – spotykany na całym świecie. Smog jest przyczyną występowania wielu chorób u dorosłych i dzieci (np. astma).

Poziom zakwaszenia wód oceanicznych. Kolor zielony – wody niezakwaszone (źródło: Wikipedia).

dziura_ozonowa
Źródło: NASA

3. Zmniejszanie się grubości warstwy ozonowej.

Jej kurczenie się powodują związki węgla z fluorem (chlorofluorocarbons) oraz wodorki chloru i wodorki fluoru (hydrofluorocarbons), które były powszechnie używane w lodówkach, wytwarzane podczas spalania paliw. Na szczęście, większość krajów podjęła działania mające na celu wyeliminowanie czynników przyczyniających się do niszczenia warstwy ozonowej. Pomimo to, nadal jeszcze występują jako składniki wielu produktów.

Źródło: NASA
Źródło: NASA

4. Eutrofizacja wody.

Powodują ją środki chemiczne spuszczane do wód (rzek, jezior, mórz i oceanów), stwarzając warunki do intensywnego wzrostu organizmów fitoplanktonowych (zakwity, sinice) i roślin wodnych, jak np. algi, Odcinając dopływ tlenu do wody i powstawanie siarkowodoru, powodują np. śmierć ryb. Najczęściej występującymi czynnikami eutrofizacji są fosforany i związku azotu z nawozów sztucznych i emisji z szamb i ścieków.

5. Ubożenie zapasów słodkiej wody.

Wody potrzebujemy do życia tak samo jak powietrza. 70% świeżej wody zużywamy (w skali globalnej) do produkcji żywności, 20% w produkcji przemysłowej, 10% – dla potrzeb gospodarstw domowych. Zużywamy ją dużo szybciej niż jest w stanie odnowić się w zbiornikach słodkiej wody (źródła wody podziemnej i gruntowej).

Źródło: http://oxfamblogs.org/fp2p/water-land-air-life-what-is-a-safe-environmental-operating-space-for-humanity/
Źródło: http://oxfamblogs.org/fp2p/water-land-air-life-what-is-a-safe-environmental-operating-space-for-humanity/

6. Zachwianie równowagi przyrodniczej – użytkowanie ziemi.

Obszar zajmowany przez miasta jest znacznie, znacznie mniejszy niż zajmowany przez uprawy, pastwiska i lasy. To tylko kilka procent całej powierzchni lądów. Od czasów rewolucji przemysłowej (1750 r.) ludność Ziemi wzrosła dziesięciokrotnie. Ziemię dzielimy z innymi gatunkami. Zabierając im przestrzeń do życia, zabierając ziemię pod uprawy, elektrownie, farmy solarne i wiatrowe, pastwiska, spychamy je w niebyt. Zatracamy potrzebną bioróżnorodność.

 W trzech obszarach: poziom /wskaźnik bioróżnorodności, zmiana klimatu oraz stosowanie fosforanów i związków azotu, ludzkość prowadzi całkowicie szkodliwą działalność (możliwości neutralizowania przez planetę Ziemia skutków działalności człowieka w tych obszarach zostały przekroczone). Przekroczyliśmy granice możliwości odtwarzania się Natury.

Realizujemy PROJEKT: Życie

współfinansowany ze środków Natury oraz własnych

w ramach Światowego Programu Rozwoju i Wspierania Mikro- Grona Cieszących się Dobrobytem

 Program Operacyjny na lata 2014 – …

A po nas choćby potop

 Działanie Konsumpcjonistyczny hedonizm

Poddziałanie: Żyć wygodnie, mieć więcej. Wzrost i doskonalenie konsumpcji

Najnowsze badania, sfinansowane przez Goddard Space Flight Center (NASA/USA) podkreślają, że globalna przemysłowa cywilizacja może runąć w nadchodzących dekadach wskutek niezrównoważonej eksploatacji zasobów naturalnych i wzrastającej nierówności w dystrybucji i podziale bogactwa Ziemi i ogólnie pojętego dobrostanu.

Część z nas uważa, że nic takiego się nie dzieje; że ludzkość da sobie radę; że upadki i wzrosty cywilizacji zdarzają się cyklicznie i nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Cywilizacje, zwłaszcza te bardzo rozwinięte, wyrafinowane, są bardzo wrażliwe i podatne na zmiany. Weźmy na przykład Imperium Rzymskie, czy Mezopotamię. Nie ma ich. Ostatecznie przecież możemy polecieć na Marsa.

Część z nas jest zdania, że tak nie musi być, nie może być. Część z nas próbuje na różne sposoby zwrócić uwagę rządów, korporacji, biznesu, konsumentów, całych społeczności na to, że tradycyjny biznes (business as usual) nie ma już racji bytu, że czas to zmienić. I potrzebne są szybkie działania, czyli:

PROJEKT: ŻYCIE na Ziemi

współfinansowany ze środków własnych

w ramach wdrażania Światowej Strategii Zrównoważonego Rozwoju

Program Operacyjny na lata 2014 – …

Lepsze warunki do życia i rozwoju dla następnych pokoleń

Działanie O Spójność i solidarność społeczna

Poddziałanie: Żyć Wygodnie. Wspieranie wzrostu liczebności grona cieszących się dobrą jakością życia.

 

Dodaj komentarz