- Reklama -

Wszystkie mają swoją historię

Badania terenowe dotyczące krzyży i kapliczek objęły już Szypliszki i Raczki, a niedawno – Wiżajny. W każdej z tych gmin mała architektura sakralna kryje wiele ciekawostek, tych z przeszłości i najnowszych, jak np. kaplica w Kłajpedzie – w budowie – utworzona w… skupie mleka.

Autor: Iwona Danilewicz

– Tym razem badanie objęło krzyże i kapliczki w gminie Wiżajny. Liczba obiektów małej architektury sakralnej była przedmiotem analizy przez kilka miesięcy – od maja do sierpnia – informuje Krzysztof Snarski, kustosz z Muzeum Okręgowego w Suwałkach, realizujący projekt. Przeprowadzona inwentaryzacja wykazała, że na tym terenie jest 60 sztuk tego typu obiektów. To mało – w porównaniu z gminą Szypliszki, w której były 164 krzyże i kapliczki czy gminą Raczki, w której K. Snarski naliczył 176 obiektów. – Powodem tego stanu rzeczy jest między innymi fakt, że na tym terenie dominowali ewangelicy i ludność żydowska – tłumaczy.

Prowadzona inwentaryzacja związana jest także z wykonaniem dokumentacji fotograficznej i przygotowaniem kart z opisem poszczególnych obiektów. Dodatkowo, w trakcie wypadów do gmin miejscowi ludzi przekazują wiele historii – a to materiał nieoceniony.

Według wstępnych obserwacji w gminie Wiżajny mała architektura sakralna pochodzi głównie z XX wieku. Są to krzyże i kapliczki betonowe, kamienne, drewniane – zbudowane w określonej intencji, np. w podziękowaniu za uratowanie życia. Zdarzają się też obiekty z wyraźną intencją – od powietrza, głodu i ognia…, ale nie są to krzyże morowe. W gminie znajdziemy też kapliczki stworzone z odkuwanych i spawanych elementów.

Niektóre obiekty, jak np. krzyż w pobliżu gospodarstwa państwa Rawinisów we wsi Sudawskie, to wynikowa połączenia różnych elementów. Gospodarz twierdzi, że wyrzucony krzyż przed ponad 20 laty znalazł w lesie po stronie litewskiej. Ustawił go u siebie i opatrzył inskrypcją: Tu pod krzyżem Jezu Twoim kres i koniec grzechom moim.

Ciekawostką w tym zestawieniu jest z pewnością kaplica w Kłajpedzie, zbudowana na bazie budynku skupu mleka. W bliskim jej sąsiedztwie znajduje się cmentarz ewangelicki.

Sześciwłówki to kolejne interesujące miejsce – przykład tradycji związanej z nieusuwaniem krzyża. Bardzo zniszczony krzyż drewniany, destrukt, podtrzymywany jest już tylko przez drzewa. We wsi stoi nowy krzyż, a tamten sam upaść musi.

W Starej Hańczy znajdziemy kapliczkę na drzewie, w które uderzył piorun. Wpływ sił przyrody naznaczył to miejsce, człowiek także dodał coś od siebie.

Więcej informacji o krzyżach i kapliczkach na Suwalszczyźnie można znaleźć w artykule: Historia zapisana w drewnie, metalu i kamieniu. Jednym z efektów prowadzonych badań terenowych była publikacja „Pod Twoim krzyżem stanę. Mała architektura sakralna w gminie Szypliszki” autorstwa Krzysztofa Snarskiego i Józefa Murawskiego, która ukazała się drukiem w 2014 roku.

Fot. Krzysztof Snarski, Muzeum Okręgowe w Suwałkach

Najnowsze artykuły

Pijawki energetyczne, postacie… powłoki… pasożyty. Psycholog z ludzką twarzą

Ojciec, który nie przychodzi na osiemnastkę, matka, która rani w dniu ślubu, przyjaciółka, która zdradza. Barbara Paciukanis o ludziach, którzy żywią się naszą energią.

Ślepsk Malow Suwałki zagra w Pucharze CEV. Rywalem niemiecki Helios Grizzlys Giesen

Historyczny moment dla suwalskiej siatkówki. Ślepsk Malow Suwałki po...

Delegacja z estońskiego Võru z wizytą studyjną w Suwałkach

18 i 19 listopada w Suwałkach gościła delegacja z...

Suwalczanka Magdalena Sowul z nagrodą Hollywood Music in Media Awards

Magdalena Sowul, kompozytorka, producentka i wokalistka pochodząca z Suwałk,...

Budżet Suwałk na 2027 rok. Prawie 910 mln zł wydatków i 144,7 mln zł na inwestycje

Prawie 885 mln zł dochodów, blisko 910 mln zł wydatków i 144,7 mln zł na inwestycje. Zobacz, na co Suwałki wydadzą pieniądze w 2027 roku.
Reklama

Pozostałe artykuły

Suwalczanka Magdalena Sowul z nagrodą Hollywood Music in Media Awards

Magdalena Sowul, kompozytorka, producentka i wokalistka pochodząca z Suwałk, odebrała 18 listopada w Los Angeles nagrodę Hollywood Music in Media Awards (HMMA). Statuetkę przyznano...

Nowy James Bond dzieli internautów. Co trzeci oceniający wpis krytykuje wybór Roberta Pattinsona

Robert Pattinson nowym agentem 007. Według Instytutu Monitorowania Mediów 31% wpisów oceniających ten wybór było krytycznych.

Jaka ma być kultura w Suwałkach do 2035 roku? Miasto pyta mieszkańców

Do 2 grudnia trwają konsultacje projektu Strategii Rozwoju Kultury Miasta Suwałki do 2030 r. Badania Ipsos pokazują: 92% mieszkańców deklaruje udział w kulturze, regularnie tylko 23%. 78% twórców ma objawy wypalenia.