Stan kompleksu cmentarzy siedmiu wyznań w Suwałkach pozostawia wiele do życzenia. Furtką do poprawy tej sytuacji, możliwości pozyskania środków na jego uporządkowanie i odrestaurowanie zabytkowych pomników, może być uzyskanie przez nekropolię statusu „pomnika historii”. Pierwszy krok w tym kierunku zrobiła jedna z suwalskich organizacji pozarządowych.

Stowarzyszenie Miłośników Muzyki „Viva Musica”, przy którym działa chór pod dyrekcją Grzegorza Bogdana, to nie tylko grono melomanów, realizujących koncerty i nagrywających płyty. Krzysztof Snarski, jego przewodniczący, to etnograf i kustosz Muzeum Okręgowego w Suwałkach, zaangażowany m. in. w przywrócenie pamięci kompleksowi cmentarzy siedmiu wyznań. Organizacja pozyskała środki z Urzędu Miejskiego w Suwałkach na wykonanie pierwszego, ale być może najważniejszego kroku, dzięki któremu nekropolia stanie się w przyszłości pomnikiem historii – zabytkiem o szczególnym znaczeniu dla kultury nie tylko naszego regionu, ale i kraju.

Projekt polegać będzie na organizacji listopadowego koncertu pieśni pogrzebowych, ale też na wykonaniu mrówczej pracy na samych cmentarzach. – To wyjątkowy kompleks w skali kraju, a nawet Europy. Ma potencjał – nie do końca został odkryty – spoczywają na nim ważne osoby dla miasta i regionu, a planowana przez nas inwentaryzacja nagrobków umożliwi ich upamiętnienie – tłumaczy dr Krzysztof Snarski, przewodniczący Stowarzyszenia „Viva Musica”. Inwentaryzacja nagrobków pozwoli uzyskać informację o zmarłych, ale i na temat warsztatów kamieniarskich, w których wykonane zostały pomniki. Jednym z działań projektowych będzie również  przygotowanie tablicy przestrzennej z informacjami i ich tłumaczeniem na języki obce. Zostanie też sporządzony raport o stanie cmentarzy – kluczowy element dla dalszych działań w celu nadania kompleksowi statusu pomnika historii.

Dr Krzysztof Snarski o kompleksie cmentarzy siedmiu wyznań:

Początki suwalskiej nekropolii sięgają pierwszych dekad XIX wieku i łączą się z konsekracją nowego, murowanego kościoła pod wezwaniem Św. Aleksandra w Suwałkach. Wówczas podjęto starania, by zamiast jak dotychczas chować zmarłych nieopodal kościoła parafialnego, nieco w oddaleniu od centrum miasta, za rzeką Czarną Hańczą zlokalizować nowy cmentarz grzebalny. Finalnie zorganizowano duży obszarowo (początkowo około siedmiohektarowy) cmentarz katolicki. Z czasem po stronie południowej lokowano kolejne części, oddzielając je od siebie. Bezpośrednio z częścią katolicką sąsiaduje cmentarz prawosławny, w którego zachodniej części swoich bliskich chowają staroobrzędowcy. Z obszaru cmentarza prawosławnego wydzielona jest od wschodu część luterańska i kalwińska. Dalej na południe znajduje się kirkut dedykowany zmarłym ze społeczności żydowskiej, a w jego południowo wschodnim rogu zlokalizowany jest muzułmański mizar. Dr Krzysztof Snarski, fragment artykułu „Cmentarz jako tekst kultury. O kompleksie cmentarzy siedmiu wyznań”.

Krzyże pod płotem, taczki, opony – kompleks cmentarzy siedmiu wyznań w opłakanym stanie (audio, foto)

Cmentarz jako tekst kultury. O kompleksie cmentarzy siedmiu wyznań

Leave a Reply