„Raczek o Wajdzie” i nie tylko – autorskie spotkanie w ramach „latającej biblioteki”

Kolejne ciekawe wydarzenie w ramach obchodów Roku Andrzeja Wajdy miało miejsce w piątek, (12 czerwca), w sali koncertowej Państwowej Szkoły Muzycznej w Suwałkach. Jako że organizatorem była Biblioteka Publiczna, zatem zaproszony został człowiek pióra, choć nie tylko – gość, czyli Tomasz Raczek, jest autorem wielu książek, ale też dziennikarzem, krytykiem filmowym, filmoznawcą. Jego bogaty życiorys to materiał na kilka publikacji – i nie jest to jedynie przenośnia, bo jak wynika z wypowiedzi gościa, w swoich książkach dzieli się przemyśleniami na temat kultury, ale też i opowieściami ze swego życia.

12 VI 2026; Suwałki – sala Szkoły Muzycznej – spotkanie z Tomaszem Raczkiem (na zaproszenie Biblioteki Publicznej).
© 2026 Wojciech Otłowski

Rozmowę prowadziła Joanna Sztelmer-Stabińska, człowiek szeroko rozumianej kultury – wśród jej dokonań przywołać można choćby reaktywację suwalskiego dyskusyjnego klubu filmowego. Intrygujących tematów nie brakło – dość powiedzieć, że spotkanie trwało niemal trzy godziny, a jego zakończenie niejako wymusiły okoliczności zewnętrzne (kwestia wyjazdu z parkingów przed zamknięciem ulicy Noniewicza z powodu wieczornego biegu miejskiego).

12 VI 2026; Suwałki – sala Szkoły Muzycznej – spotkanie z Tomaszem Raczkiem (na zaproszenie Biblioteki Publicznej); Joanna Sztelmer-Stabińska
© 2026 Wojciech Otłowski

Pierwsze pytanie dotyczyły kontaktów Tomasza Raczka i Andrzeja Wajdy. Jak stwierdził gość – „były w tych relacjach miłe i szorstkie momenty”, bo pisząc recenzje zawsze starał się być uczciwy, więc i słowa krytyki czasem się w nich znalazły. Reżyser przyjmował je w sposób naturalny, spokojnie, ale jego żona – Krystyna Zachwatowicz, bardzo długo chowała urazę, gdy mniej pochlebne stwierdzenia na temat pracy męża przeczytała.

Zapytany o ulubiony film Wajdy, gość przywołał dwa tytuły – z jednej strony „Wesele” (które „zagroziło” nawet pomyślnemu zdaniu matury), z drugiej – uznany i ceniony kandydat to Oscara – „Ziemia obiecana”. O obu opowiedział sporo ciekawostek – choć właściwie trzeba powiedzieć, że całe spotkanie to seria pasjonujących historii, intrygujących opowieści, spostrzeżeń, refleksji, wspomnień. Odpowiedź na jedno pytanie ewokowała zadanie kolejnych, a Tomasz Raczek otwarcie i ze swadą opowiadał o okolicznościach podjęcia pracy w „Polityce” (tytuł tekstu do tego wydarzenia nawiązuje – recenzja sztuki Tadeusza Kantora była anonsowana na okładce pisma słowami „Raczek o Kantorze”) , poznania Zygmunta Kałużyńskiego, powołania do życia „Pereł z lamusa”, o pracy na TSS Stefan Batory, o recenzowaniu przedstawień teatralnych i zmianie tego zajęcia na recenzowanie filmów. Gość opowiedział też o tym, jak wiele zawdzięcza rodzicom: tacie – między innymi edukację muzyczną, choć i pierwsze zetknięcie z Zygmuntem Kałużyńskim, gdy to na jedenaste urodziny otrzymał w prezencie napisaną przez niego publikację „Nowa fala zalewa kino” (przybliżającą ówczesną filmografię mającą swe źródła we francuskiej „nowej fali”), mamie – talent autoprezentacji, ciekawą osobowość, bo jak sama powiedziała: „po kimś to odziedziczył” (tę intrygującą opowieść także usłyszeli obecni na spotkaniu autorskim).

Był czas na pytania i podziękowania ze strony publiczności – jedno z nich skłoniło gościa do wyrecytowania obszernego fragmentu wiersza Artura Oppmana „Koncert Chopina”, bo o zmianę opinii o filmie „Chopin, Chopin” zabiegała jedna z obecnych osób, ale tu padły słowa o chęci przypodobania się reżysera obrazu zagranicznej publiczności, o pominięciu elementu polskości – tak ważnego zawsze także dla Andrzeja Wajdy, zatem na zmianę szans nie ma – a obecni poruszającą recytację nagrodzili gorącymi brawami. Po spotkaniu można było nabyć książki autorstwa Tomasza Raczka, zdobyć autograf, poprosić o wspólne zdjęcie. Atmosfera była wspaniała – to kolejne udane wydarzenie w ramach obchodów roku wielkiego Suwalczanina, Andrzeja Wajdy.

Fotografie w postaci pokazu slajdów: Wojciech Otłowski

1 z 37